Dr Henryk Niestrój p.o. Dyrektor NAC

22 kwietnia 2016 r. dr Henryk Niestrój odebrał nominację z rąk Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych i będzie pełnił obowiązki Dyrektora Narodowego Archiwum Cyfrowego.

Henryk Niestrój z wykształcenia jest historykiem, archiwistą i administratywistą. Ukończył Wydział Historyczno-Pedagogicznego oraz Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Opolskiego, a następnie Archivschule Marburg. Od 2008 jest urzędnikiem mianowanym korpusu służby cywilnej.

Karierę zawodową zaczynał od pracy naukowej w Dziale Naukowo-Badawczym Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Opolu–Łambinowicach (1999), potem został archiwistą w Archiwum Państwowym w Opolu (2000), od grudnia 2012 roku – na stanowisku zastępcy dyrektora NAC, gdzie odpowiedzialny był za tradycyjną część działalności jednostki (archiwum audiowizualne): prace związane z przejmowaniem materiałów do zasobu archiwum, ich opracowaniem oraz udostępnianiem.

Dotychczasowy Dyrektor NAC dr Wojciech Woźniak 21 kwietnia został powołany na stanowisko Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

Dyrektor NAC – dr Wojciech Woźniak, nowym Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych!

aa31-185

21 kwietnia 2016 roku premier Beata Szydło powołała dra Wojciecha Woźniaka na stanowisko Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

Wojciech Woźniak od kwietnia 2009 roku pracował w NAC, najpierw jako Zastępca Dyrektora, od 2012 r. jako Dyrektor.

Zespół Narodowego Archiwum Cyfrowego dziękuje za wspólną pracę, wielkie zaangażowanie oraz pasję, z którą kierował Pan NAC. Za to, że najważniejsze było dla Pana, aby sprawy prowadzone były nie tylko właściwie, ale jak najlepiej! Dzięki temu jesteśmy postrzegani jako nowoczesna i przyjazna obywatelom instytucja!

Cieszymy się, że osoba z Pana doświadczeniem i wizją pokieruje Archiwami Państwowymi, jesteśmy przekonani, że będzie Pan nas, archiwistów, bardzo dobrze reprezentował.

Dziękujemy!
Zespół Narodowego Archiwum Cyfrowego

aawozniak_3

Prawie 800 tys. nowych skanów w serwisie szukajwarchiwach.pl

Miło nam poinformować, że w kwietniu dodaliśmy do serwisu szukajwarchiwach.pl prawie 800 tys. nowych skanów dokumentacji historycznej z zasobu archiwów państwowych. Tym samym łączna liczba cyfrowych kopii prezentowanych w serwisie wynosi obecnie ponad 18,5 mln.

Pierwsza w tym roku aktualizacja serwisu przyniosła kolejne akta stanu cywilnego z terenu obecnych województw: lubelskiego, małopolskiego, podlaskiego i śląskiego, stanowiące bazę do badań nad historią rodzinną oraz akta miast m.in. Chełma, Hrubieszowa, Leszna i Łodzi. W serwisie opublikowano także archiwalia dotyczące działalności organów administracji rządowej i wymiaru sprawiedliwości w okresie Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego i międzywojnia. Zaprezentowano także dokumentację Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk.

Organizację władz centralnych w okresie Księstwa Warszawskiego oraz sprawy prowadzone przez ówczesne resorty m.in. spraw wewnętrznych, sprawiedliwości, wojny, skarbu i policji ukazują akta Rady Ministrów. Wśród dokumentów znajduje się rękopiśmienna kopia Konstytucji Księstwa Warszawskiego nadanej przez Napoleona Bonaparte 22 lipca 1807 r., która głosiła zasadę równości wobec prawa i m.in. znosiła poddaństwo chłopów. Jednym z ostatnich aktów normatywnych wydanych przez Radę była uchwała o pospolitym ruszeniu z 20 grudnia 1812 r., spowodowana klęską Napoleona w Rosji i koniecznością przygotowania obrony kraju przed zbliżającymi się wojskami rosyjskimi.

Komisja Rządząca

Rada Ministrów Księstwa Warszawskiego

Rękopiśmienna kopia Konstytucja Księstwa Warszawskiego z 22 lipca 1807 r.

3

Konfederacja Jeneralna Królestwa Polskiego. Urządzenie podług którego pospolite ruszenie stawić się ma

12

Także z okresu Księstwa Warszawskiego pochodzi prezentowana w serwisie kolekcja militariów . Jest ona tym cenniejsza, że akta Ministerium Wojny Księstwa Warszawskiego uległy niemal całkowitemu zniszczeniu podczas II wojny światowej. Zbiór powstawał przez wiele lat w oparciu o zakupy i dary. Tworzą go m.in. rozkazy i raporty wojskowe, których wystawcami są m.in. król saski, książę warszawski Fryderyk August, ks. Józef Poniatowski, marszałek Francji Aleksander Berthier, Józef Wybicki oraz urzędy i formacje wojskowe takie jak Ministerstwo Wojny Księstwa Warszawskiego i Legia Nadwiślańska. Znajduje się tu także korespondencja dotycząca wystawienia w Warszawie pomnika Napoleona I.

Pismo ministra wojny ks. Józefa Poniatowskiego do ministra skarbu Jana Węgleńskiego, odnoszące się do tabeli „wyrachunku” zaległych należności dla pułków galicyjskich

2 (2)

W serwisie można także zapoznać się z dokumentacją związaną z działalnością Sejmu Księstwa Warszawskiego i Sejmu Królestwa Polskiego. Tworzą ją m.in. diariusze posiedzeń sejmowych, wykazy spraw omawianych na sejmach, protokoły z posiedzeń oraz listy i przemówienia posłów i deputowanych.

Lista posłów i deputowanych na Sejm 1809 r.

Manifest Aleksandra I zwołujący Sejm 1820 r.

Informacje dotyczące funkcjonowania władzy sądowniczej i organów ścigania w Królestwie Polskim zawierają m.in. akta Stałej Komisji Wojenno-Śledczej utworzonej przez Rosjan w związku z odradzającą się po upadku powstania listopadowego działalnością konspiracyjną oraz akta Audytoriatu Polowego Wojsk pełniącego funkcję sądu rewizyjnego w sprawach wojskowych oraz osób oskarżonych o przestępstwa polityczne, w tym za udział w powstaniu styczniowym. Wśród dokumentów Audytoriatu znajdują się akta z procesu prezesa Rządu Narodowego Romualda Traugutta, stanowiące cenne źródło informacji na temat organizacji i działalności agend tajnego państwa polskiego w okresie insurekcji 1863/1864.

W serwisie prezentowana jest także dokumentacja Ogólnego Zebrania Warszawskich Departamentów Rządzącego Senatu, który w latach 1842-1861 pełnił funkcję sądu ostatniej instancji w sprawach administracyjnych, podatkowych i heraldycznych. Przewodził mu namiestnik Królestwa Polskiego. Dokumentacja obejmuje protokoły posiedzeń oraz akta spraw – wśród nich, cieszące się szczególnym zainteresowaniem genealogów, akta związane z legitymacją szlachectwa i nadawaniem tytułów honorowych.

Dokumentacja Towarzystwa Królewskiego Warszawskiego Przyjaciół Nauk, które powstało w 1800 r. w celu rozwoju nauki i kultury polskiej, ukazuje sposób i zakres działania tej instytucji. Zachowały się m.in. protokoły posiedzeń, teksty wygłaszanych odczytów, dane dotyczące zbiorów bibliotecznych i aktowych Towarzystwa oraz  korespondencja w sprawie ufundowania w Warszawie pomnika Mikołaja Kopernika. Towarzystwo zostało rozwiązane przez władze rosyjskie w 1832 r. w ramach represji po powstaniu listopadowym.

W serwisie można także zapoznać się z dokumentacją Cesarsko-Niemieckiego Generał-Gubernatorstwa Warszawskiego– niemieckiej administracji okupacyjnej powstałej na ziemiach Królestwa Polskiego po wycofaniu się Rosjan w 1915 r. Pośród akt, które zachowały się w niewielkim stopniu, znajdują się raporty z działalności władz, ogłoszenia i teksty oficjalnych przemówień, w tym drukowana odezwa generał-gubernatora warszawskiego gen. Hansa von Beselera zawierająca zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego i polskiego wojska, tzw. Akt 5 listopada.

Akt 5 listopada wydany w 1916 r. w imieniu cesarza Niemiec Wilhelma II i cesarza Austro-Węgier Franciszka Józefa I

2 (3)

Archiwalia z okresu dwudziestolecia międzywojennego prezentuje w serwisie Archiwum Akt Nowych. To m.in. dokumentacja komend Policji Państwowej z terenów województw wschodnich II Rzeczypospolitej i Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, zajmującego się m.in. sprawami z zakresu stosunków między państwem a Kościołami.

Dokumentacja wytworzona w wyniku działalności Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego jest jednym z największych i najczęściej wykorzystywanych zbiorów dokumentacyjnych z okresu dwudziestolecia międzywojennego. W serwisie publikowana jest sukcesywnie. W ramach ostatniej aktualizacji do akt departamentów zajmujących się szkolnictwem dodano akta Referatu Wyznań Katolickich. Stanowią one cenne źródło informacji do badań nad historią stosunków między państwem a Kościołami. Znajduje się tu m.in. dokumentacja dotycząca pertraktacji w sprawie majątków kościelnych skonfiskowanych w czasie zaborów, zawierająca m.in. opisy obiektów sakralnych.

Prezentowane w serwisie akta policyjne pochodzą z 25 komend wojewódzkich, powiatowych i posterunków Policji Państwowej województw wschodnich II Rzeczypospolitej m.in. w Wilnie, Nowogródku, Brześciu, Stanisławowie, Tarnopolu i Lwowie. Obok rozkazów komendantów, meldunków i materiałów z odpraw, znajdują się tu sprawozdania dotyczące ruchów społeczno-politycznych i mniejszości narodowych, materiały z inwigilacji osób podejrzanych o działalność antypaństwową, a także akta osobowe funkcjonariuszy.

Serwis szukajwarchiwach.pl, który stworzyło i rozwija Narodowe Archiwum Cyfrowe, jest największym źródłem dokumentacji historycznej dostępnym on-line. Obok aktów stanu cywilnego i ksiąg metrykalnych z tysięcy miejscowości w Polsce, ewidencji mieszkańców (m.in. Krakowa, Poznania i Łodzi) i archiwów rodowych, które stanowią podstawowe źródło informacji do badań nad historią rodzinną, w serwisie można zapoznać się m.in. z aktami miast, dokumentacją Rządu RP na uchodźstwie, Biura Odbudowy Stolicy, Rozgłośni Polskiej „Radia Wolna Europa” oraz dotyczącą hitlerowskich obozów koncentracyjnych i łódzkiego getta. Od czasu uruchomienia w 2009 r. serwis odwiedziło ponad 1,8 mln unikalnych użytkowników. Codziennie korzysta z niego ok. 4 tys. osób.

„In Between? W poszukiwaniu lokalnych historii na pograniczach Europy”

W piątek 1 kwietnia przeprowadziliśmy w NAC warsztaty w ramach międzynarodowego projektu edukacyjnego „In Between? W poszukiwaniu lokalnych historii na pograniczach Europy”. Projekt realizowany jest przez Instytut Europejska Sieć Pamięć i Solidarność.

W NAC – jako centrum kompetencji – przygotowaliśmy całodzienne szkolenie z digitalizacji materiałów archiwalnych. Wzięło w nim 21 młodych ludzi z pochodzących z różnych krajów Europy.

Przedsięwzięcie ma na celu pogłębienie wiedzy o procesach historycznych Starego Kontynentu w XX wieku. Przybliżenie zainteresowanym historią narzędzi oraz metod badania i dokumentowania przeszłości, a także dokumentację relacji mówionych i materiałów audio-wizualnych dotyczących historii i tożsamości społeczności pogranicznych Europy.

II Konferencja Zachowanie cyfrowego dziedzictwa archiwalnego

Miejsce: Kraków, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej
Termin: 23-24 czerwca 2016 roku
Organizatorzy: Narodowe Archiwum Cyfrowe, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie
Kierownicy naukowi: dr Wojciech Woźniak, dr hab. Waldemar Chorążyczewski, prof. UMK, dr Bartosz Ogórek

W 2016 roku nie wypada już mówić o rewolucji informatycznej, o pojawieniu się nowych technologii i nowych mediów. Internet w Polsce datuje się od 1991 roku, a więc od ćwierćwiecza, na świecie mówi się o ponad 40-letnim wynalazku. Komunikacja elektroniczna jest dla nas codziennością – bywa, że nie odróżniamy już e-maila od komunikatu przesłanego przez jeden z wielu dostępnych protokołów. W życiu prywatnym większości z nas wersje elektroniczne dokumentacji – pisanej, fotograficznej lub filmowej – dawno wyparły te tradycyjne.

Gdy słyszymy opinię Erica Schmidta, prezesa wykonawczego Google, że za kilka lat Internet zniknie, rozumiemy, że ten proces już się zaczął – obecność Internetu oraz połączonych z nim urządzeń (IoT – Internet rzeczy) i baz danych jest tak powszechna, że zapominamy o ich istnieniu, tak jak nie myślimy o powietrzu, którym oddychamy. Ciągle natykamy się jeszcze na pozostałości analogowej rzeczywistości, które z każdym rokiem mocniej nas uwierają, bo przeszkadzają w szybkim i zdalnym załatwianiu codziennych spraw. Administracja publiczna, mimo licznych przeszkód i trudności, z roku na rok staje się coraz bardziej cyfrowa, co dla nas, archiwistów, oznacza jedno: cyfrowa staje się jej dokumentacja, a więc dziedzictwo, które jesteśmy zobowiązani już teraz (albo będziemy zobowiązani za chwilę) zabezpieczyć dla kolejnych pokoleń.

W 2015 roku NAC we współpracy z UMK zorganizowało pierwszą konferencję pod hasłem Zachowanie cyfrowego dziedzictwa archiwalnego. Podczas tego spotkania staraliśmy się zdefiniować główne problemy w sferze dokumentacji elektronicznej gromadzonej w archiwach. Zdaliśmy sobie sprawę, że gromadzenie cyfrowych zasobów archiwalnych nie jest kwestią przyszłości, ale tematem jak najbardziej aktualnym i zjawiskiem, które zachodzi na naszych oczach. Idąc za tą refleksją, drugą konferencję zdecydowaliśmy się poświęcić przeglądowi aktualnych i planowanych praktyk związanych z przejmowaniem, przechowywaniem, opracowaniem i udostępnianiem dokumentacji elektronicznej. Chcemy, aby to spotkanie było okazją do zaprezentowania praktycznych rozwiązań – ale też faktycznych problemów, z którymi stykają się archiwiści w kontekście dokumentacji elektronicznej. Pragniemy również, aby w ramach obrad, obok analizy praktycznych przypadków, znalazło się miejsce na refleksje z zakresu terminologii i metodyki związanej z dokumentacją elektroniczną.


Zapraszamy do zgłaszania wystąpień w następujących obszarach tematycznych:

  • Zagadnienia terminologiczne związane z dokumentacją elektroniczną.
  • Archiwizacja dużych zbiorów danych, w tym rejestrów publicznych.
  • Archiwizacja elektroniczna spuścizn i dokumentacji podmiotów niepublicznych.
  • Archiwizacja Internetu.
  • Dokumentacja elektroniczna w organach wymiaru sprawiedliwości, uczelniach wyższych, podmiotach gospodarczych w kontekście jej archiwizacji.
  • Problemy przechowywania i opisu dokumentacji elektronicznej.

Termin zgłaszania tematów wystąpień wraz z krótkimi (maks. 1000 znaków) abstraktami upływa 31 marca 2016 roku. Zgłoszenia prosimy kierować na adres: cyfrowe2016@nac.gov.pl. Organizatorzy konferencji przekażą zaproszenia wybranym referentom do 30 kwietnia.

Harmonogram wdrożenia ZoSIA w archiwach państwowych 2016 r.

Zintegrowany System Informacji Archiwalnej, stworzony oraz wdrażany przez Narodowe Archiwum Cyfrowe jest potężnym, nowoczesnym i bezpłatnym narzędziem, które w 2016 roku zostanie uruchomione w:

  • Archiwum Państwowym w Szczecinie – kwiecień
  • Archiwum Państwowym w Łodzi – maj/czerwiec
  • Archiwum Państwowym w Częstochowie – lipiec
  • Archiwum Państwowym w Koszalinie- lipiec/sierpień
  • Archiwum Państwowym w Piotrkowie Trybunalskim – wrzesień
  • Archiwum Państwowym w Kaliszu – październik
System jest obecnie z powodzeniem wykorzystywany w 27 instytucjach, spośród których 12 należy do sieci archiwów państwowych.

Pierwszy album z serii MOTO RETRO „Samochody, motocykle…”

Layout 1

Jest nam bardzo miło przedstawić najnowszy album, który stanowi owoc współpracy NAC i wydawnictwa BOSZ.
Autorzy dokonali selekcji zdjęć z okresu powstawania polskiej motoryzacji i nie kryją zamiarów kontynuacji serii.

W publikacji znajdziemy fotografie  przedstawiające ulice miast z rosnącą liczbą samochodów, widzimy także stan dróg poza aglomeracjami miejskimi. Wieś i tereny niezurbanizowane były zupełnie nieprzygotowane na rozwój komunikacji i motoryzację.

Możemy przyjrzeć się zmaganiom ekip rajdowych i rywalizacji sportowej. Wśród zawodników – na imprezach krajowych i za granicą – obecne były także kobiety. Podziwiać auta uczestników konkursów samochodowej gracji i urody. W wydawnictwie znajdziemy też fotografie pojazdów dostawczych, użytkowych i budującą się infrastrukturę.

Album „Samochody, motocykle…” stanowi wspaniały materiał poglądowy, który pozwoli zrozumieć ówczesną komunikacyjną codzienność i związane z tym oczekiwania społeczne. Powszechną fascynację automobilizmem i jednocześnie obawy związane z płynącymi stamtąd zagrożeniami – nieprzejezdnością ulic, wypadkami drogowymi i destrukcyjnym wpływem na środowisko.

Plany publikacji materiałów na szukajwarchiwach.pl w 2016 r.

W wyniku prowadzonych w 2015 roku prac pozyskaliśmy kopie cyfrowe z mikrofilmów, które sukcesywnie będziemy publikować w serwisie Szukaj w Archiwach.

Wśród udostępnianych materiałów znajdą się m.in. akta miasta Krakowa oraz archiwum miasta Kazimierza pod Krakowem z zasobu Archiwum Narodowego w Krakowie, zespół Urząd Wojewódzki Szczeciński z Archiwum Państwowego w Szczecinie, z Archiwum Państwowego w Poznaniu zespół Rada Narodowa w Poznaniu oraz akta staniu cywilnego z Archiwum Państwowego w: Kaliszu, Lublinie, Łodzi, Płocku, Poznaniu wraz z Oddziałem w Koninie, Przemyślu, Warszawie Oddział w Otwocku i Grodzisku Mazowieckim.

Poniższa lista zawiera wykaz kopii cyfrowych wykonanych z mikrofilmów przechowywanych w Narodowym Archiwum Cyfrowym; nie obejmuje skanów przygotowywanych przez archiwa państwowe z oryginałów materiałów archiwalnych przekazywanych na bieżąco.

Wdrożenia Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej ZoSIA

Zakończyliśmy wdrożenie Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej ZoSIA w Archiwum Państwowym w Siedlcach oraz w Archiwum Państwowym w Elblągu z siedzibą w Malborku.

W ramach wdrożenia przeszkoliliśmy pracowników obu instytucji z obsługi systemu oraz zakończyliśmy migrację opisów archiwalnych.
Tym samym informacje o zbiorach Archiwum Państwowego w Siedlcach oraz Archiwum Państwowego w Elblągu z siedzibą w Malborku dostępne są w jednym, nowoczesnym narzędziu, które ułatwia pracę archiwistów, a użytkownikom umożliwia wygodne i precyzyjne przeszukiwanie zbiorów po ich publikacji w serwisie Szukaj w Archiwach.

Zintegrowany System Informacji Archiwalnej ZoSIA to aplikacja przeznaczona do opracowania (ewidencji i inwentaryzacji) zbiorów archiwalnych na wszystkich poziomach ich hierarchicznej struktury – od całego archiwum aż po obiekt archiwalny.

Obecnie system jest z powodzeniem wykorzystywany w 24 instytucjach, spośród których 11 należy do sieci archiwów państwowych.

zosia_logo-300x147@2x

1 21 22 23 24 25 27