Wiedza i edukacja
Staramy się podejmować działania mające na celu promowanie działalności NAC i informowanie potencjalnych użytkowników o korzyściach płynących z dostępu do archiwum

Archiwa Rodzinne Niepodległej

                                                      ARN_logo_wersja_podstawowa

Archiwa Rodzinne Niepodległej to akcja zorganizowana przez archiwa państwowe, w tym Narodowe Archiwum Cyfrowe, w ramach Programu Wieloletniego Niepodległa. Obchody 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości to świetna okazja, aby zajrzeć do rodzinnych dokumentów sprzed wieku i nie tylko.

Dzięki tej akcji od specjalistów w archiwach państwowych można dowiedzieć się, jak je bezpiecznie przechowywać, opisywać, digitalizować, lub też podzielić się z innymi pasjonatami historii zawartymi w nich treściami. Dzięki projektowi można będzie profesjonalnie zeskanować materiały z domowego archiwum, a najciekawsze z nich zostaną opublikowane na portalu działającym na potrzeby tego projektu, a także przekazać w darze do NAC jako cząstkę narodowego dziedzictwa, która zostanie zachowana dla przyszłych pokoleń.

W ramach akcji przygotowaliśmy dla was punkty konsultacyjne, gdzie można dowiedzieć się jak tworzyć i pielęgnować archiwa rodzinne.
Zapraszamy w każdą środę do siedziby NAC przy ul. Hankiewicza 1 w Warszawie, w godz. 15:00-17:00
W zależności od rodzaju materiałów, których dotyczą, punkty czynne są w godzinach:

Punkt konsultacyjny dotyczący materiałów filmowych i nagrań dźwiękowych:
W każdą środę, w godz. 15:00-16:00
22 572 16 00
arn@nac.gov.pl   

Punkt konsultacyjny dotyczący digitalizacji materiałów archiwalnych:
W każdą środę, w godz. 15:00-16:00
22 572 16 00
arn@nac.gov.pl   

Punkt konsultacyjny dotyczący materiałów fotograficznych:
W każdą środę, w godz. 16:00-17:00
22 572 16 19
arn@nac.gov.pl 


FAQ – najczęściej zadawane pytania

W ramach akcji pomagamy uporządkować domowe archiwa i zachęcamy do dzielenia się nimi z innymi. Dla ułatwienia przygotowaliśmy dla was zestaw pytań i odpowiedzi, które mogą być przydatne rodzinnym archiwistom.

Co to znaczy, że moje rodzinne zbiory mają wartość archiwalną? 

Każdy gromadzi w swoim życiu własne, domowe archiwum. Mogą się w nim znajdować zarówno dokumenty (jak np. akt urodzenia, książeczka zdrowia czy świadectwa szkolne) jak i zdjęcia, zapiski czy inne pamiątki. Materiały, które mają wartość archiwalną, wcale nie muszą być bardzo stare. Mogą to być listy, fotografie, filmy, ulotki lub nagrania dźwiękowe, które zgromadziliśmy na przestrzeni życia swojego lub swoich rodziców. Wspólną cechą, która łączy wszystkie materiały archiwalne, jest trwała wartość historyczna informacji, które można uzyskać po zbadaniu dokumentu. Oznacza to, że wasze rodzinne archiwalia mogą mieć taką wartość, jeśli jednocześnie dokumentują: historię np. zjawiska społeczne, przemiany urbanizacyjne, rozwój nauki i techniki, stan i zmiany środowiska naturalnego itp. Mogą to być też wydarzenia, zagadnienia i zjawiska ze wszystkich dziedzin życia społecznego, politycznego, gospodarczego, kulturalnego itp.

Jakiego rodzaju materiały archiwalne mogę przekazać do NAC?

Narodowe Archiwum Cyfrowe gromadzi głównie fotografie filmy, nagrania dźwiękowe oraz towarzyszącą im dokumentację aktową.
Narodowe Archiwum Cyfrowe zgromadziło część zbiorów fotograficznych i audiowizualnych dzięki darom osób i instytucji świadomych, że zgromadzone przez nie materiały mają duże znaczenie historyczne i są unikatowymi świadectwami życia społecznego, którymi warto i powinno się dzielić z innymi, a także zabezpieczyć je w taki sposób, aby korzystały z nich także przyszłe pokolenia.
Zbiory przekazane NAC są włączane do państwowego zasobu archiwalnego i zostają – zgodnie z ustawą o narodowym zasobie archiwalnym – objęte ochroną prawną. Podarowane materiały są przechowywane wieczyście, podlegają opiece konserwatorów i archiwistów oraz są udostępniane. NAC stara się aktywnie promować podarowane materiały poprzez swoje publikacje (Warszawa Siemaszki, PRL Rutowskiej) oraz wystawy tradycyjne i cyfrowe.

Co zrobić z oryginalnymi materiałami, które zostały zdigitalizowane?

Digitalizacja jest jedną z metod ochrony materiałów archiwalnych. Oryginały nie powinny jednak zostać zniszczone czy pozostawione w miejscu, gdzie mogłyby ulec dalszej degradacji, ponieważ stanowią część dziedzictwa, które należy chronić. Jeśli w Waszym domu nie ma warunków, aby przechowywać oryginalne materiały, wskazane jest, aby je przekazać do archiwum państwowego, gdzie będą odpowiednio przepakowane, zabezpieczone i przechowywane wieczyście.

Jak przekazać w darze materiały archiwalne do NAC? 

Aby przekazać materiały archiwalne do NAC, wystarczy skontaktować się mailowo, lub telefonicznie:

Umówimy się na wizytę w dogodnym terminie i miejscu. Można też przyjechać na spotkanie do NAC lub przesłać list na adres: Narodowe Archiwum Cyfrowe, ul. Hankiewicza 1, 02-103 Warszawa. Materiały archiwalne przejmujemy na podstawie stosownych umów, które przygotowujemy i uzgadniamy wspólnie z darczyńcą.

Czy mogę przekazać do NAC skany materiałów z mojego rodzinnego archiwum?

NAC jako archiwum państwowe gromadzi i wieczyście przechowuje wyłącznie oryginały. Z uwagi na to, że materiały te mają służyć także przyszłym pokoleniom (także jako źródło urzędowego poświadczenia), a kopie wykonane z materiałów tradycyjnych za kilkadziesiąt lat mogą być nieczytelne, lub nie będą w stanie zaspokoić potrzeb użytkowników, archiwum państwowe tylko w nielicznych przypadkach włącza do zasobu kopie, jako uzupełnienie zgromadzonych materiałów (np. gdy jest niemożliwe pozyskanie oryginału uzupełniającego spuściznę ze względu na jego wysoką wartość materialną, lub z uwagi na brak zgody właściciela przekazania go do zasobu).

W jaki sposób mogę zabezpieczyć materiały z mojego domowego archiwum, w jaki sposób powinno się je przechowywać w domowych warunkach?

Podstawowe informacje na temat zabezpieczania materiałów audiowizualnych można znaleźć tutaj: https://www.nac.gov.pl/wiedza-i-edukacja/archiwa-rodzinne/

Porady na temat przechowywania materiałów papierowych można znaleźć tu: https://bit.ly/33e0rg3

Czy mogę zdigitalizować rodzinne zbiory na profesjonalnym sprzęcie w Archiwum?

Tak, jednak warunkiem digitalizacji rodzinnych kolekcji jest przekazanie tych materiałów do archiwum państwowego. Przekazane zbiory zostaną włączone do zasobu archiwalnego archiwum państwowego i poddane digitalizacji, a następnie opracowane i udostępnione bezpłatnie na portalu szukajwarchiwach.gov.pl, jeżeli darczyńca przeniesie na archiwum prawa autorskie do przekazanych materiałów. Kopie cyfrowe materiałów przekazujemy też darczyńcom.

Czy archiwa państwowe służą pomocą w digitalizacji rodzinnych kolekcji?

Tak, archiwa państwowe, w szczególności Narodowe Archiwum Cyfrowe służy wsparciem konsultacyjno-eksperckim w zakresie technik oraz metod digitalizacji materiałów archiwalnych, doboru urządzeń skanujących, a także wytycznych dotyczących cyfryzacji materiałów archiwalnych. W celu zasięgnięcia porady na temat digitalizacji rodzinnych zbiorów zachęcamy do kontaktu z punktem konsultacyjnym dla archiwów rodzinnych niepodległej na adres e-mail: arn@nac.gov.pl

Czy mogę zdigitalizować zbiory rodzinne samodzielnie w domu?

Tak, jednak pomieszczenie, w którym będzie pracować sprzęt zostanie odpowiednio przygotowane, a skanery zostaną dobrane pod kątem rodzajów materiałów archiwalnych w rodzinnych zbiorach. Więcej informacji można uzyskać w punkcie konsultacyjnym dla archiwów rodzinnych niepodległej pod adresem e-mail: arn@nac.gov.pl

Czy do digitalizacji rodzinnych zbiorów będę potrzebować drogich urządzeń?

Nie. Do samodzielnej digitalizacji rodzinnych zbiorów w zadowalającej jakości wystarczą urządzenia ze średniej półki cenowej, przy czym muszą być dedykowane do cyfryzacji konkretnych rodzajów rodzinnych archiwaliów. Więcej informacji można uzyskać w punkcie konsultacyjnym dla archiwów rodzinnych niepodległej pod adresem e-mail: arn@nac.gov.pl

Czy do archiwum mogę przekazać materiały archiwalne wraz z kopiami cyfrowymi?

Tak, jeśli oprócz oryginałów posiadasz również kopie cyfrowe, jedyny warunek stanowi format zapisu pliku – najlepiej plik bez kompresji, jak TIFF lub RAW. Pliki te zostaną zarchiwizowane w repozytorium cyfrowym archiwów państwowych. Jeśli potrzebujesz więcej informacji zachęcamy do kontaktu z punktem konsultacyjnym dla archiwów rodzinnych niepodległej na adres e-mail: arn@nac.gov.pl

Jak przechowywać kopie cyfrowe w warunkach domowych?

Potrzebny będzie do tego oddzielny dysk twardy najlepiej w formie zewnętrznego nośnika. Nie zalecamy zapisu cyfrowego skanów lub fotografii cyfrowych lokalnie na dysku systemowym, ponieważ uszkodzenie takiego dysku spowodowałoby utratę danych.