1920/2020

1920/2020. Archiwum Ożywione

Materiały archiwalne, artyści i przestrzeń miejska – to w skrócie pomysł Narodowego Archiwum Cyfrowego na upamiętnienie stulecia Bitwy Warszawskiej.

Karolina Breguła, Bartek Buczek i Mariusz Libel szukali odpowiedzi na pytanie, jak wydarzenie historyczne sprzed stu lat i jego dokumentacja archiwalna mogą funkcjonować w naszej dzisiejszej świadomości. Trójka artystów wizualnych zmierzyła się z fotografiami i filmami z pól bitewnych, wizerunkami uczestników walk, a także ich wspomnieniami, które zachowały się w zasobie NAC. Każdy „ożywił” inny archiwalny materiał i przetworzył go w artystyczną pracę, które będzie można oglądać w warszawskiej przestrzeni miejskiej. Inauguracja pierwszych dzieł odbędzie się 13 sierpnia 2020 roku.

Karolinę Bregułę zainspirowały plansze tekstowe z niemego filmu „Polonia Restituta 1918-1920” z 1928 roku, poetycko opisujące polską drogę do niepodległości. W efekcie powstał pamiątkowy obiekt, który pojawi się na Kamionkowskich Błoniach Elekcyjnych.

Bartek Buczek wypatrzył na fotografiach charakterystyczne, powtarzające się elementy żołnierskiego stroju i namalował je w formie muralu na ścianie Mostu Świętokrzyskiego.

Tymczasem Mariusz Libel odsłuchał kilkadziesiąt godzin nagrań wspomnień świadków walk, utrwalonych przez Rozgłośnię Polską „Radia Wolna Europa” i w połączeniu z archiwalnymi zdjęciami stworzył z nich mural na schodach zejściowych przy Moście Średnicowym na nadwiślańskim Bulwarze Bohdana Grzymały-Siedleckiego.

Te trzy interwencje artystyczne będą równocześnie okazją do rozmów o mniej eksponowanych wątkach wojny polsko-bolszewickiej i Bitwy Warszawskiej 1920. W ramach towarzyszących im wydarzeń edukacyjnych poruszymy między innymi zagadnienie udziału kobiet w tych historycznych wydarzeniach, a także prześledzimy co pozostało po nich w tkance miejskiej Warszawy. Wspólnie zastanowimy się nad znaczeniem, jakie „Cud nad Wisłą” sprzed stu lat może mieć dla naszego współczesnego społeczeństwa.

***

Partnerami projektu są: Miasto Stołeczne Warszawa – Dzielnica Wisła, Urząd Dzielnicy Praga Południe m. st. Warszawy, Muzeum Warszawy oraz Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny.

Projekt realizowany dzięki wsparciu Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych oraz w ramach obchodów stulecia odzyskania niepodległości i odbudowy polskiej państwowości „Niepodległa”.