Spis zespołów

Spis zespołów

W spisie zespołów można znaleźć najważniejsze informacje na temat archiwaliów zgromadzonych w Narodowym Archiwum Cyfrowym. Obecnie w zasobie NAC znajduje się 125 zespołów i zbiorów archiwalnych. Nie wszystkie zostały całkowicie zinwentaryzowane i opracowane, a tym samym – posiadają pełne pomoce ewidencyjne. Zespoły opracowane posiadają inwentarze książkowe, z których można skorzystać na miejscu, w Biurze Obsługi Klienta. Możliwe jest również pobranie pełnego spisu zespołów i zbiorów z zasobu NAC.


 

Spis zespołów z zasobu Narodowego Archiwum Cyfrowego

nr 1 Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji (1910–1939)

Opis: Zespół jest zbiorem fotografii wydawnictwa prasowego „Ilustrowany Kurier Codzienny”, które posiadało własną agencję fotograficzną „Światowid”. Wydawnictwo działało w latach 1910 – 1939, a najdynamiczniejszy okres funkcjonowania przypadł na okres międzywojenny – wtedy „Ilustrowany Kurier Codzienny” był największym polskim koncernem prasowym.

Zespół liczy ponad 188 tys. jednostek archiwalnych z lat 1910-1939. Najczęściej są to szklane negatywy i pozytywy na papierze matowym, rzadziej negatywy na błonie i pozytywy na papierze błyszczącym.

W zbiorze tym znajdują się cztery grupy fotografii:

  • okres II Rzeczpospolitej (najobszerniej udokumentowany). Ukazane są różnorodne zagadnienia: władze państwowe, życie polityczne, społeczne, religijne, gospodarka, kultura, nauka, szkolnictwo, wojskowość, sport, życie Polonii;
  • okres I wojny światowej. Większość zdjęć ukazuje Legiony Polskie;
  • okres przed I wojną światową;
  • zdjęcia z zagranicznych agencji fotograficznych, z którymi współpracował Ilustrowany Kurier Codzienny.

Liczba jednostek: 188.828

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 2 Wydawnictwo Prasowe Kraków-Warszawa [Zeitungsverlag Krakau-Warschau] (1939–1945) 

Opis: Wydawnictwo powstało w 1939 r. na bazie skonfiskowanych majątków polskich koncernów prasowych, w tym „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”. Działało w Generalnym Gubernatorstwie, gdzie wydawało gazety i czasopisma w języku polskim i niemieckim.

Publikowane fotografie pochodziły od fotografów etatowych i prywatnych, agencji prasowych oraz korespondentów wojennych.

Zespół liczy ponad 18 tys. jednostek archiwalnych z lat 1939-1945. Są to wyłącznie czarno – białe pozytywy.

W zbiorze znajdują się zdjęcia dotyczące różnych dziedzin życia w Generalnym Gubernatorstwie. Ukazane są na nich m.in. niemieckie władze okupacyjne, wojska Wehrmachtu, triumfujące na różnych frontach II wojny światowej. Warto zwrócić uwagę, że większość zdjęć w tym zbiorze to hitlerowskie materiały propagandowe więc pominięta jest tematyka życia Polaków podczas okupacji.

Liczba jednostek: 18.774

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 3 Socjalistyczna Agencja Prasowa (1946–1948)

Opis: Socjalistyczna Agencja Prasowa istniała w latach 1946-1948.

Zdjęcia dotyczą wielu dziedzin: władz państwowych, organizacji społecznych (PCK), przemysłu, handlu, komunikacji, nauki, kultury, sportu. Duża część zbioru pokazuje również działalność Polskiej Partii Socjalistycznej: zjazdy, spotkania, władze centralne, struktury wojewódzkie, działalność wśród chłopów i kobiet, Organizację Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Uwagę zwracają również fotografie ukazujące procesy sądowe polskich patriotów np. Kazimierza Pużaka, rotmistrza Witolda Pileckiego i zbrodniarzy hitlerowskich np. Rudolfa Hessa – komendanta obozu w Oświęcimiu.

Zbiór ten zawiera prawie 13 tys. pozytywów o różnych formatach.

Liczba jednostek: 12.962

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

 

nr 4 Centralna Agencja Fotograficzna (1944–1990)

Opis: Centralna Agencja Fotograficzna istniała w latach 1951-1991. W czasach PRL była jedyną agencją prowadzącą serwis fotograficzny.

Zespół fotografii Centralnej Agencji Fotograficznej składa się z czarno – białych negatywów utrwalonych na błonie oraz pozytywów. W zbiorze tym znajduje się około 12 mln jednostek archiwalnych.

Tematyka zdjęć jest zróżnicowana. Ukazują one wszystkie dziedziny życia w PRL: władze państwowe i partyjne, przemysł, handel, usługi, rolnictwo, naukę i szkolnictwo, kulturę, organizacje społeczne, służbę zdrowia, wojsko. Znajdują się tutaj także fotografie portretowe i sytuacyjne Polaków, jak również zdjęcia polskich miast, miejscowości oraz krajobrazów. Warto dodać, że wszystkie materiały Centralnej Agencji Fotograficznej podlegały cenzurze. Jest to powód, dla którego w zbiorze tym nie ma fotografii związanych z opozycją polityczną czy też niezgodnych z obowiązującą ówcześnie linią polityczną.

Liczba jednostek: 12.000.000

Środki ewidencji: brak

nr 5 Archiwum Fotograficzne Juliusza Lubicz – Lisowskiego (1963–1985)

Opis: Juliusz Lubicz – Lisowski był aktorem teatralnym i filmowym. Był także miłośnikiem fotografii.

Zespół tworzą fotografie przedstawiające aktorów (zdjęcia portretowe oraz sytuacyjne) oraz fragmenty sztuk i filmów. Zbiór ten liczy ponad 1,5 tys. fotografii, około 10% z nich wykonał Janusz Lubicz – Lisowski. Zdjęcia w tej kolekcji różnią się od tych jakie występują w zbiorach profesjonalnych fotografów.

Jakość fotografii w całym zbiorze jest bardzo zróżnicowana – wiele fotografii ma charakter na pół prywatny.

Liczba jednostek: 1.537

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 6 Polska Agencja Telegraficzna (1918–1939)

Opis: Polska Agencja Telegraficzna była oficjalną agencją rządu Polski międzywojennej. Miała swój serwis fotograficzny, korzystała także z usług fotoreporterów różnych gazet i pism.

Fotografie znajdujące się w tym zespole zostały wykonane w latach 1918-1939. Obejmują ponad 1.2 tys. negatywów, na ogół szklanych.

Zdjęcia dotyczą bardzo wielu aspektów życia społecznego: polityki, kultury, sportu, gospodarki, organizacji społecznych, a w dużej mierze także wojskowości (ćwiczenia, uzbrojenie itp.). Wiele fotografii ukazuje także ówczesne władze państwowe: między innymi Józefa Piłsudskiego, prezydenta Ignacego Mościckiego oraz premierów i ministrów Polski międzywojennej.

Liczba jednostek: 1.215

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 7 Zbiór fotografii różnego pochodzenia (1858–1998)

Opis: Zbiór tworzą archiwalne materiały fotograficzne powstałe od lat pięćdziesiątych XIX w. do końca lat dziewięćdziesiątych XX w. Znajduje się tutaj przeszło 13 tys. zdjęć. Są to zarówno negatywy (szklane oraz na błonie fotograficznej) jak i pozytywy.

Zespół jest bardzo zróżnicowany tematycznie. Znajdują się tutaj fotografie portretowe i sytuacyjne osób, zdjęcia dotyczące wydarzeń, uroczystości, życia codziennego, miejscowości i krajobrazów Polski. Zbiór obejmuje również wiele albumów, a także serwisów fotografii, dotyczących określonych tematów i osób.

W tym zespole archiwalnym znajduje się największa liczba XIX wiecznych fotografii, będących w posiadaniu Narodowego Archiwum Cyfrowego. Są to unikatowe w dzisiejszych czasach przykłady pierwszych technik fotograficznych m.in. 26 ambrotypii, ponad 100 ferrotypii oraz 4 dagerotypy.

Liczba jednostek: 13.494

Środki ewidencji: spis roboczy, spis zdawczo-odbiorczy

nr 8 Krajowy Urząd Dokumentacji Fotograficznej – Górny Śląsk [Landesbildstelle Oberschlesien] (1918–1944)

Opis: Większość fotografii jest pozostałością po niemieckim zakrajowym Ośrodku Oświaty i Propagandy Wizualnej na Górnym Śląsku, działającym podczas II wojny światowej. Część materiałów dotyczy także okresu międzywojennego. Ośrodek udostępniał zdjęcia szkołom, placówkom oświatowym (także wojskowym), prasie, wydawnictwom.

Zdjęcia przedstawiają architekturę, krajobrazy, przyrodę, widoki miejscowości, folklor, przemysł Górnego Śląska, Opolszczyzny, Śląska Cieszyńskiego, części Podbeskidzia i Zagłębia.

Zespół liczy ponad 28 tys. jednostek archiwalnych z lat 1918-1944. Są to czarno-białe diapozytywy, negatywy na szkle i błonie.

Liczba jednostek: 28.335

Środki ewidencji: brak

nr 9 Zbiór fotografii z terenu Jeleniej Góry i okolic (1918–1939)

 

Opis: Fotografie tworzące ten zbiór wykonano prawdopodobnie w jednym z zakładów fotograficznych w Jeleniej Górze. Liczy on 472 szklanych negatywów w formacie 9×13. Większość zdjęć pochodzi z okresu 1918 – 1939, niewielka liczba została zrobiona w czasie II wojny światowej.

Fotografie są monografią Jeleniej Góry oraz okolic. Przedstawiają architekturę, zabudowę oraz panoramę miasta, a także uroczystości i wydarzenia handlowe odbywające się w mieście. Wiele zdjęć poświęconych jest także miejscowościom w okolicach Jeleniej Góry, a także turystyce (szlaki turystyczne, schroniska, turyści) oraz górskim krajobrazom.

Liczba jednostek: 472

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 10 Zbiór reprodukcji dotyczących Rewolucji 1905 roku (1904–1907)

Opis: Zbiór dotyczy rewolucji w Rosji w 1905 roku. Składa się z 246 szklanych negatywów będących reprodukcjami.

Jest to pozostałość kwerendy przeprowadzonej w latach 50. XX wieku na zlecenie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych i Wydziału Historii Partii KC PZPR. Wykonano wówczas reprodukcje fotografii zamieszczonych w latach 1904-1907 w czasopismach polskich i zagranicznych. Zdjęcia te dotyczą różnych terenów państwa rosyjskiego, nie ukazują natomiast Królestwa Polskiego.

Liczba jednostek: 246

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 11 Zbiór reprodukcji (1920–1996)

Opis: Zbiór tworzą czarno – białe pozytywy o różnych formatach. Oryginały znajdują się w zbiorach innych instytucji (archiwach, bibliotekach, muzeach) oraz w posiadaniu osób prywatnych.

Tematyka zdjęć jest bardzo zróżnicowana. Są to fotografie portretowe i sytuacyjne osób, miast i miejscowości oraz wydarzeń. W zbiorze tym znajduje się także reprodukcja portretowego zdjęcia Cypriana Kamila Norwida – jego oryginał powstał w 1856 r.

Liczba jednostek: 1.007

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 12 Zbiór pocztówek (1900–1960)

Opis: Zbiór liczy 885 pocztówek (czarno – białych i kolorowych) z lat 1900-1960, w większości zachowanych w dobrym stanie. Ich tematyka jest typowa: ukazują znane osoby, miejscowości oraz krajobrazy.

Pocztówki nie są oryginalnym materiałem archiwalnym, cieszą się jednak dużym zainteresowaniem wydawców książek, pism oraz filmowców.

Liczba jednostek: 885

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy, spis roboczy

nr 13 Archiwum Fotograficzne Wacława Żdżarskiego (1944–1946)

Opis: Wacław Żdżarski zajmował się teorią i historią fotografii. Opublikował m.in. książkę „Historia fotografii warszawskiej”. Podczas II wojny światowej organizował konspiracyjną komórkę szkolącą fotografów dla potrzeb Armii Krajowej.

Zespół liczy 170 negatywów, utrwalonych na błonie fotograficznej. Wszystkie fotografie ukazują Warszawę w latach 1944 – 1946: powstanie warszawskie, pierwszy okres po wyzwoleniu stolicy – ruiny, odbudowę miasta, życie mieszkańców.

Liczba jednostek: 170

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 14 Zespół “Telewizja Polska” – Centrala w Warszawie (1960–1966)

Opis: Zespół składa się z 200 fotografii przekazanych w 1966 r. przez Redakcję Dziennika Telewizyjnego wykorzystywanych jako ilustracje do prezentowanych w dzienniku wiadomości.

Liczba jednostek: 200

Środki ewidencji: brak

nr 15 Archiwum Fotograficzne Stanisława Brzozowskiego [1900]1945–1952

Opis: Autorem zdjęć jest Stanisław Brzozowski, który jeszcze przed I wojną światową założył zakład fotograficzny w Warszawie. Brzozowski był wielkim miłośnikiem teatru. Zdjęcia znajdujące się w tym zbiorze to wyraz jego pasji: dokumentował fotograficznie premierowe przedstawienia teatralne.

Główną część zbioru stanowią fotografie dokumentujące życie teatralne Łodzi w latach 1945-1952 oraz portrety aktorów.

Zespół liczy prawie 1,5 tys. jednostek archiwalnych. W większości są to negatywy szklane i na błonie, w formacie 13×18 cm.

Liczba jednostek: 1.484

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 16 Biuro Wydawniczo – Propagandowe „Ruch” (1951–1966)

Biuro Wydawniczo-Propagandowe „Ruch” podlegało Centralnemu Zarządowi Upowszechniania Prasy i Książki „Ruch”. Wydawało pocztówki i widokówki  z widokami miast i miejscowości, krajobrazami, obiektami architektonicznymi, zabytkami kultury materialnej, pomnikami, tablicami pamiątkowymi oraz reprodukcjami dzieł sztuki, plakatów i afiszów. Korzystało z usług wielu fotografów i fotoreporterów.

Liczba jednostek: 17.781

Środki ewidencji: brak

nr 17 Archiwum Fotograficzne Tadeusza Sierosławskiego (1945–1960)

Opis: Fotografie przedstawiają Lwówek Śląski w latach 1945-1960. Wszystkie zostały wykonane przez Tadeusza Sierosławskiego, który mieszkał w Lwówku od 1946 roku i z pasją dokumentował wygląd miasta: jego panoramę, mury obronne, basztę Bolesławicką, barbakan, kościoły, rynek. Udokumentowane zostały również zniszczenia wojenne jak i późniejsza odbudowa miasta.

Zespół liczy ponad 357 jednostek archiwalnych. W większości są to małoobrazkowe czarno-białe negatywy na błonie wymiarach formacie 6×6 cm.

Liczba jednostek: 357

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 18 Archiwum Fotograficzne Czesława Datki (1939–1946)

Opis: Największą część Archiwum Fotograficznego Czesława Datki stanowią fotografie przedstawiające Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie w latach 1940-1945. Na szczególną uwagę zasługują zdjęcia Wojska Polskiego we Francji, 2 Dywizji Strzelców Pieszych, internowanej w Szwajcarii, Armii Andersa w ZSRR oraz 1 Dywizji Pancernej. W zespole znajdują się także fotografie pokazujące życie polityczne oraz polityków: prezydenta Władysława Raczkiewicza, naczelnych wodzów, premierów, członków rządów RP, Rady Narodowej oraz innych polskich instytucji i organizacji.

Zespół liczy ponad 2,6 tys. jednostek archiwalnych. Są to na ogół oryginalne negatywy wykonane na błonie.

Liczba jednostek: 2.696

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 19 Zbiór fotografii dotyczących obchodów kościelnych Tysiąclecia Chrztu Polski (1966)

Opis: Fotografie pochodzą z 1966 roku, gdy odbywały się obchody Tysiąclecia Chrztu Polski. Zbiór składa się z prawie 600 jednostek archiwalnych, wyłącznie czarno – białych pozytywów. Autorzy tych prac pozostali anonimowi, prawdopodobnie ze względu na kontekst polityczny i obawy przed represjami ze strony ówczesnych władz państwowych. Jednak jakość zdjęć świadczy o tym, że byli to zawodowi fotografowie.

Zbiór dokumentuje uroczystości w takich miejscowościach jak: Gniezno, Poznań, Częstochowa, Kraków, Piekary Śląskie, Gdańsk, Oliwa, Lublin, Olsztyn, Frombork, Warszawa, Sandomierz, Kielce, Wiślica, Stary Sącz, Łomża, Opole, Kamień Śląski, Przemyśl, Toruń, Siedlce, Drohiczyn, Włocławek, Wrocław, Trzebnica, Lubaczów, Szczecin, Gorzów, Płock, Białystok. Na zdjęciach ukazani są: prymas Stefan Wyszyński i episkopat, ówczesny metropolita krakowski ks. arcybiskup Karol Wojtyła, zgromadzone tłumy wiernych, msze święte, homilie, czuwania przy krzyżach i relikwiach świętych. Zbiór spełnia rolę reporterską, dobrze oddając wielkość i atmosferę obchodów millenium.

Liczba jednostek: 591

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 20 Archiwum Fotograficzne Władysława Miernickiego (1945–1968)

Opis: Władysław Miernicki był zawodowym fotografem. Swój pierwszy zakład fotograficzny założył w Warszawie pod koniec I wojny światowej.

Zbiór składa się ze zdjęć zrobionych przez Miernickiego w latach 1945-1968. Są to profesjonalnie wykonane portrety artystów (malarzy, literatów, aktorów), naukowców, a także polityków i wojskowych należących do elity PRL.

Zespół liczy 124 jednostki archiwalne, w większości negatywy.

Liczba jednostek: 124

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 21 Ministerstwo Informacji i Dokumentacji Rządu RP na Emigracji (1939–1945)

Opis: Zespół fotografii Ministerstwa Informacji i Dokumentacji Rządu RP na Emigracji, liczy ponad 460 jednostek archiwalnych. Jest to niewielka część spuścizny fotograficznej po rządzie RP z okresu II wojny światowej.

Zdjęcia, o bardzo dobrej jakości technicznej, dokumentują działalność prezydenta Władysława Raczkiewicza, naczelnych wodzów, premierów, rządu RP, Rady Narodowej. Najwięcej fotografii dotyczy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie – zwracają uwagę zwłaszcza fotografie lotnictwa i 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Nieduża część zbioru dotyczy ziem polskich podczas II wojny światowej.

Liczba jednostek: 463

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 22 Instytut Józefa Piłsudskiego [1885], (1914–1939)

Opis: Zbiór fotografii Instytut Józefa Piłsudskiego zawiera ponad 1,2 tys. oryginalnych pozytywów i negatywów z lat 1914-1939.  Pojedyncze zdjęcia pochodzą z końca XIX wieku.

Zespół w dużej mierze poświęcony jest życiu i politycznej działalności samego Józefa Piłsudskiego. Zdjęcia dokumentują również tematy związane z tą postacią polskiej polityki: Związki Strzeleckie przed I wojną światową, Legiony Polskie, Polska Organizacja Wojskowa, odbudowa państwa polskiego, wojna polsko – radziecka, walki z Ukraińcami o Galicję Wschodnią, życie polityczne i społeczne w II Rzeczypospolitej (głównie lata dwudzieste).

Największą wartość historyczną mają fotografie dotyczące samego Józefa Piłsudskiego, Legionów Polskich i walk o kształt granic państwa polskiego.

Liczba jednostek: 1.223

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 23 Wydawnictwo „Sport i Turystyka” – archiwum fotograficzne (1945–1988)

Opis: Zespół wydawnictwa „Sport i Turystyka” liczy ponad 34 tys. fotografii, powstałych przede wszystkim w latach 1945 – 1988 (jedynie niewielka część zdjęć pochodzi z wcześniejszego okresu).

Większość fotografii dotyczy turystyki, rekreacji i różnych dyscyplin sportowych. W zbiorze znajdują się również zdjęcia portretowe i sytuacyjne działaczy sportowych. Wiele fotografii ukazuje powojenną Warszawę (zrujnowaną zabudowę, jej odbudowę przez mieszkańców, a także samych Warszawiaków), polskie zabytki: zamki, pałace, dworki, kościoły, drewniane chaty oraz wielkie inwestycje gospodarcze np. budowę Nowej Huty. Fotografie wykonali m.in. Zbyszko Siemaszko, Leonard Jabrzemski, Edward Falkowski, Zdzisław Wdowiński, Jan Kosidowski.

Liczba jednostek: 34.940

Środki ewidencji: spis roboczy, spis zdawczo-odbiorczy.

nr 24 Archiwum Fotograficzne Tadeusza Szumańskiego (1912–1984)

Opis: Kolekcja Tadeusza Szumańskiego składa się z głównie z fotografii z lat 1940 – 1947. Dokumentują one działalność Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (na terenach Francji, Wielkiej Brytanii, Bliskiego Wschodu, Egiptu, Włoch, Wielkiej Brytanii). Najwięcej zdjęć ukazuje 2 Korpus Polski we Włoszech, bitwę o Monte Cassino, walki w środkowych i północnych Włoszech, uroczystości po zakończeniu II wojny światowej. Część kolekcji stanowią zdjęcia rodzinne i osobiste Tadeusza Szumańskiego.

Liczba jednostek: 2.003

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 25 Archiwum Fotograficzne Bolesława Denasiewicza (1940–1941)

Opis: Kolekcja Bolesława Denasiewicza to mały (niespełna 300 jednostek archiwalnych) zbiór świetnej jakości fotografii, ukazujących dzieje Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w latach 1940-1941. Jego atutem są m.in. ciekawe zdjęcia dotyczące działań Brygady w Tobruku oraz wizyty gen. Władysława Sikorskiego w tej jednostce.

Liczba jednostek: 292

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 26 Archiwum Fotograficzne Władysława Chomy (1940–1946)

Opis: Zespół składa się ponad 1,2 tys. zdjęć Władysława Chomy, który dokumentował fotograficznie swój szlak bojowy podczas II wojny światowej.

Fotografie przedstawiają Samodzielną Brygadę Strzelców Karpackich w Palestynie i Afryce Północnej w latach 1940-1942 , 2 Korpusu Polski we Włoszech w latach 1945-1946 oraz Polski Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wielkiej Brytanii, w drugiej połowie lat czterdziestych.

Liczba jednostek: 1.209

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 27 Archiwum Fotograficzne Stefana Rassalskiego (1939–1948)

Opis: Stefan Rassalski był malarzem, grafikiem, historykiem sztuki i fotografem. W okresie okupacji niemieckiej pracował dla konspiracyjnego laboratorium fotograficznego. Walczył w powstaniu warszawskim i jednocześnie dokumentował je fotograficznie. Większość zdjęć z okresu walk w Warszawie uległa zniszczeniu.

W skład zespołu znajdującego się w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego wchodzą głównie fotografie, które Stefan Rassalski wykonał w latach 1945 – 1948. Dokumentują one stan Warszawy po wojnie: zniszczenia, ocalałe budynki a także prace nad odbudową miasta oraz uroczystości, które odbywały się w stolicy. Ponadto w zespole znajduje się również około 200 ocalałych klatek negatywów z powstania warszawskiego.

Łącznie zespół liczy ponad 5,7 tys. jednostek archiwalnych, głównie negatywów małoobrazkowych.

Liczba jednostek: 5.740

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 28 Zbiór reprodukcji dotyczących powstania warszawskiego (1944)

Opis: Zbiór zawiera reprodukcje fotografii wykonanych podczas powstania warszawskiego dla Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Dla organizacji tej pracowało około 40 fotografów.

Większość autorów fotografii tego z tego zbioru nie jest znana. Wiadomo, że były one wykonane przez fotografów polskich i niemieckich, także amatorów. Zbiór, liczący blisko 300 jednostek, wszechstronnie dokumentuje powstańczą rzeczywistość. Ukazuje powstańców, ich uzbrojenie, barykady, szpitale, punkty sanitarne, życie codzienne np. dostawy wody pitnej, groby uliczne oraz kapitulację.

Liczba jednostek: 209

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 29 Archiwum Fotograficzne Władysława Gryksztasa (1943–1945)

Opis: Władysław Gryksztas, dokumentował fotograficznie swój szlak bojowy podczas II wojny światowej. Zbiór tego autora przedstawia głównie 3 Dywizję Strzelców, podczas jej przeprawy przez tereny Palestyny, Libanu, Iraku, Egiptu i Włoch w latach 1943 – 1945. Dużą wartość archiwalną mają zdjęcia zrobione w Iraku.

Liczba jednostek: 863

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 30 Archiwum Fotograficzne Eugenii Trzeciakowej (1950–1970)

Opis: Eugenia Trzeciakowa była zawodowym fotografikiem, członkiem ZPAF. Po II wojnie światowej założyła i prowadziła zakład fotograficzny w Warszawie.

W zbiorze zdjęć tej autorki dominują wizerunki miast: architektura, zabytki, ulice, parki. Około połowa materiałów dotyczy Warszawy. Są także fotografie z Kielecczyzny, Dolnego Śląska, Pomorza i z wyprawy szlakiem Wisły.

Zespół składa się z około 5 tys. obrazów z lat 1950-1970. Są one utrwalone jednocześnie na negatywach, jak i pozytywach.

Liczba jednostek: 5.704

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 31 Zbiór fotografii dotyczących archiwów państwowych (1961–2012)

Opis: Zbiór zawiera zdjęcia wykonane przez etatowych fotografów Archiwum Dokumentacji Mechanicznej (które w 2008 roku zostało przekształcone w Narodowe Archiwum Cyfrowe) oraz przez fotografów, pracujących w innych archiwach polskich.

Zdjęcia dokumentują istotne wydarzenia dla polskiej archiwistyki: konferencje naukowe, jubileusze, promocje wydawnictw, wizyty ważnych osób, spotkania.

Zespół liczy łącznie około 4 tys. jednostek archiwalnych. Nośnikami są negatywy czarno – białe i kolorowe oraz pozytywy. Pierwsze zdjęcia pochodzą z 1961 roku.  Zbiór jest nieustannie rozbudowywany o zdjęcia z bieżących wydarzeń.

Liczba jednostek: 4.017

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy, spis zdawczo-odbiorczy, spis roboczy

nr 32 Zbiór diapozytywów (1930–1945, 1977–1987)

Opis: Zbiór ten składa się w większości ze szklanych, czarno – białych diapozytywów, wykonanych w Niemczech przed 1945 rokiem. Znajduje się tutaj także niewielka liczba diapozytywów, wykonanych na błonie, w ostatnich dekadach XIX w.

Obrazy dokumentują przede wszystkim przedwojenne Niemcy: życie polityczne, społeczne i kulturalne, przemysł, rolnictwo życie społeczne, kultura, sztuka, wojsko, folklor. Wiele materiałów przedstawia krajobrazy i miasta. Diapozytywy dotyczą również innych krajów świata.

Liczba jednostek: 252

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 33 Zbiór nagrań dźwiękowych (1919–2008)

Opis: W zbiorze znajduje się ponad 22 tys. jednostek inwentarzowych. Są to nagrania z lat 1919 – 2008 – około 5% zasobu pochodzi z okresu międzywojennego i wcześniejszego, 10% z czasów II wojny światowej, pozostałe 85% z okresu PRL i ostatnich lat. Materiały te utrwalone są na około 13,5 tys. płyt gramofonowych oraz na około 11,3 tys. taśm magnetofonowych. Większość nagrań pochodzi z Archiwum Polskiego Radia (około 80 % zasobu), pozostałe z darów i zakupów od osób prywatnych i różnych instytucji z kraju i z zagranicy.

W zespole tym znajdują się przemówienia i wypowiedzi polityków, naukowców, artystów, duchownych, sportowców i innych wybitnych osobistości, bezpośrednie transmisje i sprawozdania z uroczystości państwowych, obrad parlamentu, partii politycznych, organizacji społecznych, związków zawodowych, wydarzeń kulturalnych, zawodów sportowych.

Do najcenniejszych nagrań należą taśmy z zapisem głosu: marszałka Józefa Piłsudskiego, Józefa Becka, Eugeniusza Kwiatkowskiego, gen. Lucjana Żeligowskiego, Stefana Starzyńskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Karola Szymanowskiego, Stefana Żeromskiego, Juliusza Osterwy, Władysława Raczkiewicza i gen. Władysława Andersa. Warto także zwrócić uwagę na sprawozdania radiowe ilustrujące rozwój i zażegnanie konfliktu polsko – litewskiego w 1938 r. oraz przyłączenie Zaolzia do Polski na jesieni tego samego roku. Unikatowymi nagraniami są również: reportaż radia niemieckiego z ataku na Westerplatte, sprawozdanie radiowe z manifestacji mieszkańców Warszawy przed ambasadami Wielkiej Brytanii i Francji w dniu 3.09.1939 r. (dzień wypowiedzenie przez te państwa wojny Niemcom) oraz audycja powstańczej radiostacji „Błyskawica” nadana 24.08.1944 r. z Warszawy, a odebrana i nagrana w Londynie. Cennymi dokumentami dźwiękowymi są płyty pochodzące z niemieckich rozgłośni radiowych z lat 1939-1945 zawierające m.in. audycje dotyczące spraw związanych z okupowanym terytorium Polski. Do bardzo interesujących nagrań należą także zapisy przedstawień Studenckiego Teatru Satyryków (STS) z lat 1959-1975.

Liczba jednostek: 22.133

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy, spis roboczy, spis zdawczo-odbiorczy

nr 34 Rozgłośnia Centralna Polskiego Radia – dokumentacja programowa [1945] 1947–1949

Opis: Dokumentacja programowa Rozgłośni Centralnej Polskiego Radia to teksty programów audycji emitowanych w latach 1945, 1947-1949. Zespól liczy 54 m.b. akt. Przeważają skrypty dzienników, felietonów politycznych, społecznych i gospodarczych, audycji dla dzieci i młodzieży, słuchowisk, programów literackich oraz różnych komunikatów.

Liczba jednostek: 1.415

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 35 Zbiór filmów (1928–2008)

Opis: Zbiór filmowy liczący blisko 4 tys. tytułów, nakręconych w latach 1928-2008. Część zasobu stanowią filmy pochodzące z Instytutu Badań Edukacyjnych (filmy edukacyjne i instruktażowe), Polskiego Związku Kajakowego i Muzeum Polskiego w Chicago. Pozostała część filmów pochodzi głównie z darów i zakupów od różnych instytucji i osób prywatnych. Do najcenniejszych należą: „Polonia Restituta” (dokument z lat dwudziestych, ukazujący walkę o granicę Polski w latach 1917-1920), „Wielka rewia obrońców państwa na Polu Mokotowskim” (pierwsza połowa lat trzydziestych), „Idziemy” (reportaż z walk Pierwszej Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka), „Niedokończona podróż” (ukazujący sylwetkę gen. Władysława Sikorskiego), film o życiu żołnierzy polskich internowanych w Szwajcarii podczas II wojny światowej, relacja filmowa operatorów Polskiej Agencji Telegraficznej z uroczystości pogrzebowych Romana Dmowskiego (styczeń 1939 r.), film ukazujący Ignacego Jana Paderewskiego prawdopodobnie na jego farmie w Paso Robles w Kalifornii (lata dwudzieste) oraz relacja filmowa z ekshumacji i pogrzebu ofiar „krwawej niedzieli” w Bydgoszczy w 1939 [1945].

Liczba jednostek: 7.627

Środki ewidencji: inwentarz książkowy, inwentarz kartkowy, spis roboczy

nr 36 Rozgłośnia Polska „Radia Wolna Europa” (1952–1994)

Opis: Rozgłośnia Polska „Radia Wolna Europa” działała w latach 1952 – 1994. Zespół składa się z nagrań dźwiękowych, fotografii, dokumentacji aktowej (skrypty audycji) oraz mikrofilmów.

Nagrania dźwiękowe
Zbiór liczy około 17 tysięcy nagrań audycji zarejestrowanych na taśmach magnetycznych i kasetach magnetofonowych. Zachowało się wiele programów z kluczowych momentów dziejowych Polski i polskiej emigracji politycznej. Komentarze i felietony własne w tych istotnych dla kraju wydarzeniach wygłaszają m.in. kolejni dyrektorzy rozgłośni: Jan Nowak Jeziorański, Zygmunt Michałowski, Zdzisław Najder, Marek Łatyński i Piotr Mroczyk. Na antenie RP RWE można było usłyszeć nie tylko audycje typowo polityczne, ale także edukacyjne, kulturalne, muzyczne, rozrywkowe i religijne. Rozgłośnia zatrudniała i współpracowała z wieloma dziennikarzami, pisarzami, historykami, artystami i duchownymi na emigracji. Możemy zatem usłyszeć między innymi: Stanisława Balińskiego, Zbigniewa Błażyńskiego, Wiktora Budzyńskiego, Tadeusza Chciuka – Celta (Michała Lasotę), Józefa Czapskiego, Józefa Garlińskiego, Mariana Hemara, Gustawa Herlinga – Grudzińskiego, ks. Tadeusza Kirschke, Jana Lechonia,  Władę Majewską, Jana Markowskiego (Jana Krzysztofa), Tadeusza Nowakowskiego (Tadeusza Olsztyńskiego), Zygmunta Nowakowskiego, Romana Palestra, Henryka Rozpędowskiego (Stanisława Julickiego), Tymona Terleckiego, Jana Tyszkiewicza, Wojciecha Trojanowskiego, Leopolda Ungera, Pawła Zarembę oraz Tadeusza Żenczykowskiego.

W kolekcji tej znajdują się także nagrania audycji, w których gośćmi były najważniejsi uczestnicy wydarzeń z lat 1914 – 1945. Są to m.in. gen. Władysław Anders, gen. Tadeusz Bór – Komorowski, gen. Tadeusz Kasprzycki, gen. Kazimierza Sosnkowski Kajetana Morawski, gen. Marian Kukiel, gen. Józef Haller, Adam Ciołkosz, gen. Felicjan Sławoj – Składkowski, gen. Stanisław Maczek, Stanisław Mikołajczyk. RP RWE zarejestrowała także wypowiedzi wybitnych postaci ze świata literatury (m.in.: Witolda Gombrowicza, Czesława Miłosza, Jerzego Kosińskiego, Sławomira Mrożka, Jerzego Giedroycia, Marka Hłasko, Leopolda Tyrmanda) i muzyki (np. Artura Rubinsteina, Andrzeja Panufnika, Witolda Lutosławskiego, Witolda Małcużyńskiego, Leopolda Stokowskiego). Na taśmach zachowały się również audycje z udziałem uciekinierów z PRL (np. Józef Światło, Franciszek Jarecki, Tomasz Strzyżewski).

Fotografie 
W zespole znajduje się ponad 450 fotografii, w większości czarno – białych. Dotyczą one wielu aspektów istnienia RP RWE: powstawania audycji, pracy w rozgłośni, konferencji programowych, uroczystości, wyposażenia i siedziby rozgłośni, „wojny balonowej”. Wiele zdjęć przedstawia pracowników RWE, zarówno podczas pracy w rozgłośni, jaki w sytuacjach towarzyskich.

Większość zdjęć RWE trafiła do zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego w postaci cyfrowej na płytach CD. Tylko niewielka część tego zespołu to pozytywy i negatywy.

Dokumentacja aktowa
Zbiór ten pochodzi z lat 1964-1982 i 1989-1994 i obejmuje ponad 1,5 miliona stron maszynopisu. Są to kopie materiałów ewidencyjno-informacyjnych dotyczących zbioru nagrań, oraz kopie skryptów programowych codziennych audycji (160 m.b.).

Mikrofilmy
W postaci mikrofilmów przechowywane są skrypty programowe RP RWE z lat 1952-1963 oraz 1983-1988, listy od słuchaczy z Polski z lat 1982-1993, a także zebrane przez pracowników rozgłośni artykuły dotyczące RWE z prasy polskiej i zagranicznej. Zbiór ten liczy 286 szpul o łącznej długości ok. 9 kilometrów mikrofilmów.

Liczba jednostek: 25.138

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 37 Archiwum Fotograficzne Stefana Bałuka [1871] (1939–1945) [1981]

Opis: W kolekcji Stefana Bałuka znajdują się reprodukcje zdjęć z lat trzydziestych oraz z okresu II wojny światowej. Zespół liczy ponad 5 tys. jednostek archiwalnych.

Fotografie w większości poświęcone są wojskowości i walkom podczas II wojny światowej. W zespole znajdują się zdjęcia dotyczące następujących tematów:

  • Wojsko Polskie – rok 1939, walki we Francji w 1940 r., w Wielkiej Brytanii w Palestynie, Egipcie;
  • Armia Andersa w ZSRR;
  • 2 Korpus Polski we Włoszech;
  • Polskie lotnictwo i marynarka wojenna;
  • Armia Krajowa – działalność na terenie całej Polski (w tym Kresów Wschodnich);
  • Powstanie warszawskie.

Kolekcja dokumentuje również okupację ziem polskich, ze szczególnym uwzględnieniem martyrologii Polaków i Żydów.

Liczba jednostek: 5.028

Środki ewidencji:  inwentarz kartkowy

nr 38 Archiwum Fotograficzne Tadeusza Jankowskiego (1939–1960)

Opis: Zespół ten składa się z oryginalnych negatywów zdjęć wykonanych przez Tadeusza Jankowskiego. Fotografie powstały w okresie od wybuchu II wojny światowej aż do lat sześćdziesiątych XX w. Zespół liczy ponad 1,7 tys. jednostek archiwalnych. Zdjęcia ukazują m.in. polskich oficerów internowanych na Węgrzech w latach 1939-1940, Brygadę Strzelców Karpackich w Palestynie w 1940 r., Legię Oficerską w Palestynie i Egipcie w latach 1940-1941, 2 Korpus Polski w Palestynie i Egipcie w 1943 r. oraz we Włoszech w latach 1944-1946, Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia w Wielkiej Brytanii.

Liczba jednostek: 1.750

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 39 Wojskowa Agencja Fotograficzna (1960–1980)

Opis: Zespół Wojskowej Agencji Fotograficznej zawiera około 2,5 mln jednostek archiwalnych: negatywów, diapozytywów i stykówek. Najobszerniej udokumentowana jest działalność Ludowego Wojska Polskiego w okresie PRL. Zdjęcia przedstawiają wszystkie rodzaje sił zbrojnych, a także służbę, ćwiczenia, życie polityczne i kulturalne. Ponadto instytucje i organizacje związane z wojskiem, życie polityczne, społeczne i gospodarcze PRL, jak również inne państwa. W zespole znajdują się także fotografie dotyczące II wojny światowej – głównie Ludowego Wojska Polskiego, ponadto m.in. Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i Armii Radzieckiej.

Liczba jednostek: 2.500.000

Środki ewidencji: brak

nr 40 Archiwum Fotograficzne Grażyny Rutowskiej (1947–1997, 2004–2015)

Opis: Grażyna Rutowska była ona fotoreporterką i dziennikarką związaną z ruchem ludowym. Zdjęcia przez nią wykonane w większości przedstawiają polską wieś: jej mieszkańców, uprawę roli, hodowlę zwierząt, PGR-y, spółdzielczość, punkty skupu, szkoły, ośrodki zdrowia, lecznice weterynaryjne, folklor, uroczystości (m.in. dożynki), zwyczaje ludowe. Udokumentowana jest również działalność Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego oraz innych organizacji ruchu ludowego. Poza tematyką ludową, fotografie Grażyny Rutowskiej dotyczą także polskiego przemysłu, handlu, usług, kultury oraz nauki. Przedstawiają także architekturę miast, zwłaszcza Warszawy, gdzie autorka mieszkała wiele lat.

Zespół liczy blisko 45 tys. jednostek archiwalnych. Większość z nich to czarno – białe negatywy w formacie 6×6 cm.

Liczba jednostek: 44.184

Środki ewidencji: inwentarz w systemie informatycznym, spis roboczy

 

nr 41 Zbiór fotografii Lwowa i okolic (1880–1939)

Opis: Zbiór zawiera niecałe 1,8 tys. pozytywów, które powstały w okresie od lat osiemdziesiątych XIX wieku do 1939 r. Zostały one wykonane z oryginalnych negatywów szklanych.

Fotografie dotyczą głównie Lwowa – jego architektury, ulic, życia społecznego, politycznego, kulturalnego miasta, a także szkolnictwa i wojskowości. W zbiorze są także zdjęcia przedstawiające inne miejscowości (głównie ich architekturę), leżące na terenach ówczesnej Galicji Wschodniej i Małopolski.

Zbiór jest tym ciekawszy, że zdjęcia prezentuje różne okresy: czas zaborów, I wojnę światową, w tym krótką okupację rosyjską a także dwudziestolecie międzywojenne.

Liczba jednostek: 1.779

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 42 Archiwum Fotograficzne Edwarda Hartwiga (1945–1982)

Opis: Edward Hartwig należał do grona najlepszych polskich fotografów. Był twórcą wielu albumów fotograficznych, otrzymywał także prestiżowe nagrody za osiągnięcia w dziedzinie fotografii artystycznej.

W zespole Edwarda Hartwiga znajduje się ponad 120 tys. fotografii. Około 80 % z nich poświęcona jest życiu teatralnemu w Polsce – głównie w Warszawie oraz w Lublinie. Jest tu też wiele unikatowych zdjęć aktorów polskich.

Pozostała część archiwum fotograficznego dotyczy przede wszystkim działalności Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego a także architektury – głównie Krakowa.

Liczba jednostek: 122.036

Środki ewidencji: inwentarz w systemie informatycznym, spis roboczy

nr 43 Archiwum Fotograficzne Stanisława Porębskiego (1955–1956)

Opis: Zespół liczy 242 zdjęcia, wykonane w większości w latach 1955 – 1956. Ich autor, ksiądz Stanisław Porębski, był proboszczem parafii św. Józefa w Komańczy.

Fotografie dokumentują przede wszystkim prymasa Stefana Wyszyńskiego podczas przetrzymywania go w odosobnieniu w Komańczy. Zdjęcia przedstawiają także rodzinę prymasa, księży oraz siostry nazaretanki.

Liczba jednostek: 242

Środki ewidencji: inwentarz w systemie informatycznym

nr 44 Archiwum fotograficzne Włodzimierza Barchacza (1970–1992)

Opis: Włodzimierz Barchacz jest dziennikarzem i fotografem. W zespole znajduje się ponad 2 tys. negatywów zdjęć jego autorstwa, w większości pochodzących z okresu 1970 – 1990.

Zespół jest jednorodny pod względem tematycznym. Przedstawia wydarzenia kulturalne: wystawy, spotkania literackie, promocje książek, jubileusze, kiermasze, oraz osoby związane z kulturą i sztuką: poetów, pisarzy, publicystów i plastyków.

Liczba jednostek: 2.081

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 45 Krajowa Agencja Wydawnicza – archiwum fotograficzne (1976–1989)

Opis: Krajowa Agencja Wydawnicza była częścią Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa – Książka – Ruch”. Zbiór liczy około 181 tys. jednostek archiwalnych.

Większość fotografii dotyczy architektury miast i miasteczek, zabytków, krajobrazów i folkloru. Udokumentowane są również: życie politycznie, kulturalne, naukowe, przemysł i rolnictwo.

Nośniki zdjęć są bardzo różnorodne: znajdują się tutaj negatywy, pozytywy, diapozytywy, stykówki oraz widokówki.

Liczba jednostek: 181.000

Środki ewidencji: brak

nr 46 Instytut Polski w Bejrucie – zbiór fotografii (1939–1945)

Opis: W 1942 r. uchodźcy polscy z ZSRR utworzyli w Teheranie Towarzystwo Studiów Irańskich. W 1945 r. przekształciło się ono w Instytut Polski w Bejrucie. Spuścizna po tych instytucjach liczy 1035 jednostek archiwalnych: 884 negatywy i 252 pozytywy z lat 1939-1945. Ilościowo dominują zdjęcia z terenu Iranu, przedstawiające zabytki, architekturę, ulice miast, krajobrazy, wykopaliska archeologiczne, miejscową ludność. W zbiorze znajdują się także fotografie dotyczące Polski pod okupacją, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i władz RP na Uchodźstwie.

Liczba jednostek: 1.035

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 47 Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego – zbiór diapozytywów (1901–1950)

Opis: Zbiór liczy 18 tys. diapozytywów, na ogół czarno – białych. Fotografie przedstawiają przede wszystkim malarstwo, rzeźbę oraz artystycznie wykonane przedmioty (naczynia liturgiczne, porcelana) z różnych okresów historycznych, pochodzących różnych krajów. Ponadto zdjęcia dokumentują także miasta i miasteczka Polski – budynki, zabytki i detale architektoniczne.

Liczba jednostek: 18.000

Środki ewidencji: brak

nr 48 Archiwum Fotograficzne Stanisława Wdowińskiego (1952–1990)

Opis: Stanisław Wdowiński pochodził z rodziny znanych fotografów warszawskich. Walczył w powstaniu warszawskim, a po wojnie współpracował z redakcjami gazet i Centralną Agencją Fotograficzną. Zbiór fotografii jego autorstwa to ponad 17 tys. jednostek archiwalnych z lat 1952-1990: czarno – białych i kolorowych negatywów, a także pozytywów.

Zespół jest zróżnicowany tematycznie. Znajdują się w nim zarówno zdjęcia portretowe, jak i sytuacyjne polityków, wojskowych, duchownych, ludzi kultury i nauki, sportowców, robotników. Stanisław Wdowiński chętnie fotografował polską wieś – wiele zdjęć poświęconych jest folklorowi, twórczości ludowej, kapliczkom i krzyżom przydrożnym, muzeom, skansenom, uroczystościom, festynom i dożynkom, uprawie roli i hodowli.

Liczba jednostek: 17.485

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 49 Archiwum Fotograficzne Juliusza Englerta (1946–2008)

Opis: Archiwum fotograficzne Juliusza Englerta liczy ponad 100 tys. fotografii. Są to oryginalne negatywy, w większości kolorowe, wykonane od lat 40. XX wieku, aż do początku XXI wieku. Zdjęcia poświęcone są społeczności polskiej w Wielkiej Brytanii (głównie mieszkającej w Londynie). Fotografie obrazują życie polityczne, społeczne, kulturalne i religijne, a także działalność polonijnych organizacji politycznych, społecznych, kombatanckich i charytatywnych. Atutem zespołu jest duża liczba fotografii wybitnych przedstawicieli brytyjskiej Polonii m.in. prezydentów: Edwarda Raczyńskiego, Kazimierza Sabbata, Ryszarda Kaczorowskiego, generała Władysława Andersa.

Liczba jednostek: 104.578

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy, spis roboczy

nr 50 Archiwum Fotograficzne Ignacego Płażewskiego (1939–1970)

Opis: Ignacy Płażewski był wydawcą, bibliofilem i fotografem. W okresie PRL założył pracownię fotograficzną w Łodzi. Był m.in. prezesem Łódzkiego Okręgu Związku Polskich Artystów Fotografików. Fotografie jego autorstwa przedstawiają przede wszystkim krajobrazy, miasta i miejscowości, architekturę, ulice i parki. Zbiór ten liczy ponad 1,8 tys. pozytywów.

Liczba jednostek: 1.862

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 51 Archiwum Fotograficzne Zbyszka Siemaszki (1950–1970)

Opis: Zbyszko Siemaszko był znanym fotografem, autorem wielu albumów i wystaw fotograficznych, a także fotoreporterem współpracującym m.in. z czasopismem „Stolica”.

W zespole znajdują się fotografie pochodzące z lat 1950-1970. Przedstawiają różne aspekty życia społecznego i kulturalnego, a także architekturę miast Polski, w tym kilkaset negatywów bogato ilustrujących Warszawę lat 50., 60. oraz 70.: Hotel Polonia (rok 1968), Kościół Sióstr Sakramentek (rok 1953), otwarcie Teatru Wielkiego (rok 1974) czy odbudowa Teatru Wielkiego (1956).

Liczba jednostek: 5.655

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 52 Archiwum Fotograficzne Zbigniewa Tyszki (1990–2000)

Opis: Fotografie w tym zespole przedstawiają architekturę Warszawy, przede wszystkim dzielnicy Ochota. Zdjęcia pochodzą z lat 1990 – 2000.

Liczba jednostek: 5.043

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 53 Archiwum Fotograficzne Lecha Zielaskowskiego (1950–1990)

Opis: Lech Zielaskowski był operatorem filmowym i autorem wielu zdjęć, albumów i publikacji lotniczych. Fotografie w tym zespole obejmują okres od lat 50. do 90. XX wieku. Przedstawiają m.in. architekturę, gospodarkę, lotnictwo cywilne, sceny rodzajowe z polskich ulic oraz pielgrzymki papieża Jana Pawła II do Polski.

Liczba jednostek: 7.839

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 54 Archiwum Fotograficzne Jerzego Piaseckiego (1945–1990)

Opis: W zespole znajdują się fotografie przedstawiające m.in. architekturę, krajobrazy oraz budownictwo w Polsce. Materiały te pochodzą z okresu 1945-1990.

Liczba jednostek: 36.217

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 55 Archiwum Fotograficzne Wiesława Tomaszkiewicza (1939–1999)

Opis: Wiesław Tomaszkiewicz był operatorem filmowym (wykonywał zdjęcia do filmów dokumentalnych), fotografem, taternikiem i krótkofalowcem. Zbiór fotografii jego autorstwa obejmuje blisko 54 tys. jednostek z lat 1939-1990. Najstarsze fotografie przedstawiają okupowany Kraków  i rodzinę Tomaszkiewiczów. Znaczna część zdjęć przedstawia wspinaczki wysokogórskie, rajdy terenowe samochodowe i motocyklowe, plany filmowe, krajobrazy i architekturę Polski.

Liczba jednostek: 53.932

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 56 Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie (1949–2006)

Opis: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych powstała w 1949 r. Początkowo zajmowała się produkcją Polskiej Kroniki Filmowej i filmów dokumentalnych. W kolejnych latach nastąpiło rozszerzenie działalności instytucji i zmiana nazwy na obowiązującą do dzisiaj – Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie.

Zespół składa się z dokumentacji aktowej dotyczącej głównie planowania i sprawozdawczości.

Liczba jednostek: 396

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 57 Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie – Archiwum Fotograficzne [1957] 1975–1984

Opis: Zespół stanowią albumy fotograficzne przedstawiające Zakłady Pracy Socjalistycznej, z lat 1975-1984.

Liczba jednostek: 1.350

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 58 Wytwórnia Filmowa „Czołówka” w Warszawie (1939–1945, 1958–2009)

Opis: Zespół składa się z ponad 2 tys. nagrań dźwiękowych, w tym nagrań efektów dźwiękowych wykorzystywanych przy produkcji filmów realizowanych przez WF Czołówka, ok. 1 tys. filmów (m.in. kroniki wojskowe z końca lat pięćdziesiątych i z lat sześćdziesiątych), blisko 200 j.a. dokumentacji aktowej i ponad 25 tys. fotografii.

Liczba jednostek: 29.013

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 59 Archiwum Fotograficzne Rodziny Wojciechowskich – zbiór kopii cyfrowych (1915–1959)

Opis: Zespół ten to zbiór kopii cyfrowych fotografii, wykonanych w latach 1915-1959 przez Kazimierza i Władysława Wojciechowskich. Przedstawiają one życie społeczne i kulturalne Brodnicy oraz okolic miasta  (obecnie woj. kujawsko-pomorskie), jego architekturę, a także ważne wydarzenia rodziny Wojciechowskich.

Liczba jednostek: 6.144

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 60 Archiwum Fotograficzne 6 Dywizjonu Artylerii Konnej w Stanisławowie (1920–1925)

Opis: Unikatowe fotografie z lat 1920-1925 przedstawiające kawalerię II RP podczas ćwiczeń.

Liczba jednostek: 27

Środki ewidencji: inwentarz książkowy, inwentarz w systemie informatycznym

nr 61 Archiwum Fotograficzne Rodziny Lis-Olszewskich (1918–1939)

Opis: Fotografie przedstawiają rodzinę Lis-Olszewskich w sytuacjach codziennych m.in. podczas wypoczynku na plaży, przed domem, na polowaniu.

Liczba jednostek: 41

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 62 Zbiór fotografii Głoskowa i okolic (1890–1918)

Opis: Fotografie z przełomu XIX i XX wieku przedstawiające Głosków (obecne woj. mazowieckie) i okolice.

Liczba jednostek: 65

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 63 Archiwum Fotografii Stereoskopowej Zbigniewa Szczypki (1950–1999)

Opis: W zespole tym dominują fotografie przedstawiające architekturę takich miast jak m. in. Warszawa, Czerwińsk, Poznań, Toruń, Wrocław, Zakopane, Kutna Hora, Praga, Paryż, Moskwa, czy Pekin.

Liczba jednostek: 1.999

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 64 Archiwum Fotograficzne Rodziny Świtalów (1914–1975)

Opis: Fotografie z lat 1914-1975 dotyczące historii społecznej Polski, jak również fotografie rodzinne Świtalów.

Liczba jednostek: 83

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 65 Archiwum Audiowizualne Jerzego Ficowskiego (1900–2006)

Opis: Bogate archiwum znakomitego poety, eseisty, prozaika, autora tekstów piosenek, tłumacza, znawcy folkloru żydowskiego i cygańskiego. Zespół zawiera fotografie rodzinne, judaika, materiały o Cyganach, fotografie i fotokopie dokumentów dotyczących Bruno Schulza, audycje radiowe, reportaże, koncerty, filmy dokumentalne, kroniki rodzinne i inne.

Liczba jednostek: 3.404

Środki ewidencji: spis roboczy, spis zdawczo-odbiorczy

nr 66 Tygodnik „Za i Przeciw” – Archiwum Fotograficzne (1980–1989)

Opis: Zespół zawiera fotografie z okresu stanu wojennego, aż do przełomu w 1989 r., przedstawiające wydarzenia społeczne, religijne, także architekturę miejscowości polskich.

Liczba jednostek: 1.469

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 67 Archiwum Fotograficzne Edwarda Zabawskiego (1946, 1948, 1982)

Opis: Fotografie przedstawiają dwa miasta: Warszawę i Gdańsk. Cztery zdjęcia z Warszawy pochodzące z lutego-marca 1946 r. ukazują komunikację miejską oraz fragment Żoliborza. Fotografie z Gdańska stanowiące przeważającą część zespołu (18 obrazów) wykonane zostały w sierpniu 1948 roku. Widoczne są zabytki Gdańska w ich ówczesnym stanie – większość nosi ślady zniszczeń z czasów drugiej wojny światowej, niektóre są w trakcie odbudowy.

Dwie fotografie przedstawiają plakaty rozwieszone prawdopodobnie przez emigrantów polskich na ulicach Paryża w reakcji na wprowadzenie stanu wojennego w PRL 1982 r.

Liczba jednostek: 24

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 68 Archiwum Fotograficzne Rodziny Otowskich (1915–1939, 1950–1970)

Opis: W zbiorze znajdują się fotografie rodzinne Otowskich oraz zdjęcia przedstawiające m.in. Korpus Kadetów we Lwowie (lata 1923-1926), uroczystości przewiezienia prochów Nieznanego Żołnierza z cmentarza Obrońców Lwowa do Warszawy (30.10.1925), start balonu w Mościcach (1938 r.).

Liczba jednostek: 1.201

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 69 Archiwum Fotograficzne Stanisława Doktorowicz-Hrebnickiego (1945–1950)

Opis: Głównie fotografie z okresu powojennego (1945-1950) przedstawiające ruiny miast polskich, także wraki samolotów i czołgów.

Liczba jednostek: 172

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 70 Archiwum Fotograficzne Stefana Bzowskiego (1914–1917)

Opis: Zespół składa się z 520 fotografii w trzech albumach, ukazujących przebieg służby wojskowej Stefana Bzowskiego w 3. Armii Rosyjskiej w latach 1914-1917.

Liczba jednostek: 520

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 71 Zbiór fotografii dotyczących żałoby narodowej po katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem (11-21.04.2010)

Opis: Zbiór składa się z 1405 fotografii podzielonych na 14 tematów. Każdy temat przedstawia wydarzenia jednego dnia żałoby narodowej po katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem oraz pogrzeby niektórych ofiar katastrofy.

Liczba jednostek: 1.405

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 72 Archiwum fotograficzne E.I. Mileskiego dotyczące Harcerstwa Związku Narodowego Polskiego (15-30.08.1934)

Opis: Album z fotografiami harcerzy polskich z USA przebywającymi na obozie harcerskim w Cambridge Springs (Pensylwania) w sierpniu 1934 r.

Liczba jednostek: 51

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 73 Zbiór kopii cyfrowych fotografii dotyczących wileńskich pułków ułanów (1919–1939)

Opis: Zespół składa się z 59 fotografii z lat 1919-1939 i zawiera portrety, zdjęcia grupowe, fotografie przedstawiające ćwiczenia i życie codzienne żołnierzy z 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich i 13 Pułku Ułanów Wileńskich.

Liczba jednostek: 59

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 74 Zbiór kopii cyfrowych fotografii dotyczących Stanisława Zenona Zakrzewskiego (1923–1968)

Opis: Zbiór 66 fotografii przedstawiających życie prywatne i działalność żołnierza, dziennikarza, żeglarza i działacza społecznego Stanisław Zakrzewskiego.

Liczba jednostek: 66

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 75 Archiwum Fotograficzne Pawła Kalisza (2010, 2012, 2014)

Opis: Paweł Kalisz jest dziennikarzem i fotoreporterem, wnikliwym obserwatorem życia społecznego i politycznego Polski. Zbiór fotografii jego autorstwa zawiera zdjęcia z odsłonięcia tablicy pamiątkowej ku czci Jana Nowaka Jeziorańskiego w Warszawie 11 listopada 2010 r., a także  z obchodów miesięcznej rocznicy katastrofy smoleńskiej przed Pałacem Prezydenckim w Warszawie 10 października 2012 r. i 10 kwietnia 2014 r.

Liczba jednostek: 256

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 76 Zbiór fotografii dotyczących uroczystości beatyfikacyjnych księdza Jerzego Popiełuszki w Warszawie (06.06.2010)

Opis: 57 fotografii wykonanych podczas procesji z okazji beatyfikacji ks. Jerzego Popiełuszki 6 czerwca 2010 r. w Warszawie.

Liczba jednostek: 57

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 77 Zbiór fotografii dotyczących 51 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych (1918–1935)

Opis: Zespół składa się z 151 fotografii z lat 1918-1935 dotyczących 51 PP Strzelców Kresowych. Ich tematyka obejmuje m.in. formowanie jednostki we Włoszech w 1918 r., walki na Kresach, stacjonowanie w Brzeżanach.

Liczba jednostek: 151

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 78 Zbiór kopii cyfrowych fotografii dotyczących Opactwa Benedyktynów w Tyńcu (1939–1978)

Opis: Zbiór składa się z 383 kopii cyfrowych fotografii z lat 1939-1978 przechowywanych w Opactwie Benedyktynów w Tyńcu, przedstawiających życie i działalność zakonników.

Liczba jednostek: 383

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 79 Archiwum Fotograficzne Krzysztofa Jaszczyńskiego (08.03.1981)

Opis: W zespole znajdują się fotografie wykonane podczas uroczystości wmurowania aktu erekcyjnego – tablicy upamiętniającej wydarzenia marca 1968 r., na budynku Uniwersytetu Warszawskiego 8 marca 1981 r.

Liczba jednostek: 76

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 80 Archiwum Fotograficzne Lecha Ważyńskiego (1950–2010)

Opis: Tematyka fotografii łączy się ze wszystkimi latami życia i działalności Lecha Ważyńskiego. Oprócz scen z życia prywatnego udokumentowane zostały także wydarzenia społeczne i polityczne m.in. rozruchy na ulicach Warszawy w latach 80, protesty w obronie Wolnego Tybetu z lat 2008-2010, wybuch gazu i odbudowa Rotundy PKO, imprezy i inne.

Liczba jednostek: 34.552

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 81 Wytwórnia Filmów Sportowych i Turystycznych „Sportfilm” (1963–1999)

Opis: Wytwórnia Filmów Sportowych i Fabularnych „Sportfilm” realizowała filmy o tematyce sportowej na zlecenie m.in. Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Sportu, Ośrodka Informacji i Reklamy Turystycznej, Polskiej Federacji Sportu oraz innych instytucji.

W zespole znajduje się blisko 700 tytułów filmów dydaktycznych, relacji z otwarcia obiektów sportowych, rejestracje meczy i treningów, pokazów sportowych itp.

Liczba jednostek: 1.172

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 82 Kolekcja Mariana Romaniuka dotycząca Prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego (1917–2001)

Opis: Fotografie przedstawiające życie i działalność duszpasterską kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Liczba jednostek:  2.093

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 83 Archiwum Fotograficzne Rodziny Wickenhagenów [1888], (1901–1920, 1926–1936)

Opis: 8 albumów z okresu międzywojennego przedstawiających rodzinę Wickenhagenów z majątku Borsuki. Ponadto w zespole znajduje się kilka pojedynczych fotografii wykonanych na początku XX wieku.

Liczba jednostek: 851

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 84 Studio Filmowe im. Karola Irzykowskiego (1982–2005)

Opis: Aktowe materiały archiwalne dotyczące Studia Filmowego im. Karola Irzykowskiego częściowo wydzielone z zespołu nr 58 (Studio Filmowe „Czołówka” w Warszawie).

Liczba jednostek: 94

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 85 Archiwum Fotograficzne Aleksandra Załęskiego [1979] (1983–2010)

Opis: Fotografie przedstawiające prace ekshumacyjne oraz uroczystości kościelne w Charkowie, Miednoje, Katyniu, Smoleńsku i Ostaszkowie.

Liczba jednostek: 5.359

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 86 Archiwum fotograficzne Ryszarda Witkowskiego (1945)

Opis: W zespole znajdują się fotografie wykonane przez Ryszarda Witkowskiego podczas wycieczki do Trójmiasta na obchody Święta Morza w czerwcu 1945 r. Zdjęcia przedstawiają, oprócz przebiegu obchodów, również zniszczoną zabudowę Trójmiasta oraz migawki z molo w Sopocie.

Liczba jednostek: 79

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 87 Archiwum Fotograficzne Bronisława Łuszczyńskiego (1924–1926), [1938]

Opis: 21 fotografii wykonanych w latach 20. przez  Bronisława Łuszczyńskiego przedstawiających m.in. Warszawę i Lwów

Liczba jednostek: 21

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 88 Archiwum Fotograficzne Jerzego Dąbrowskiego (1956–1968)

Opis: Fotografie z lat 1956-1968 wykonane przez Jerzego Dąbrowskiego, dotyczą harcerstwa polskiego. Przedstawiają m.in. gry terenowe, biwaki, obozy, zloty, zdobywanie sprawności harcerskich.

Liczba jednostek: 5.040

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 89 Kolekcja Kordiana Tarasiewicza dotycząca firmy „Pluton” w Warszawie (1885–1945)

Opis: Zbiór fotografii prezentujących przedwojenną firmę „Pluton”, zajmującą się wypalaniem i dystrybuowaniem kawy i herbaty.

Liczba jednostek: 109

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 90 Fundacja „Warszawa 1939.pl” – kolekcja fotografii architektury z okolic Warszawy (1950–1959)

Opis: Fotografie wykonane w latach 50 XX w. przedstawiające architekturę (obiekty i detale architektoniczne) miejscowości z okolic Warszawy m.in.: Płock, Okuniew, Zakroczym, Serock.

Liczba jednostek: 672

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 91 Kolekcja nagrań muzycznych Jerzego Junoszy Kowalewskiego (1930–1965)

Opis: Kolekcja 46 płyt analogowych wyprodukowanych przez znane wytwórnie płytowe tj. Syrena-Electro, Odeon,  na których zarejestrowano nagrania muzyczne polskich i zagranicznych wykonawców.

Liczba jednostek: 46

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 92 Kolekcja fotografii dotyczących pogrzebu Ignacego Jana Paderewskiego w Nowym Jorku (1941)

Opis: Zdjęcia przedstawiają przejazd konduktu żałobnego z trumną Ignacego Jana Paderewskiego ulicami Nowego Jorku.

Liczba jednostek: 12

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 93 Wystawa „Praca i kultura wsi” w Liskowie (1937)

Opis: 99 fotografii zebranych w albumie opracowanym przez Komitet Wystawy „Praca i Kultura Wsi” dla Felicjana Sławoja Składkowskiego w 1937 r.

Liczba jednostek: 99

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 94 Archiwum fotograficzne Ignacego Fudakowskiego (1914–1917)

Opis: Album z 352 fotografiami z lat 1914-1917, których twórcą jest dr Ignacy Fudakowski – lekarz przy rosyjskim pułku artylerii,  ukazujące m.in. szlak bojowy pułku i działania służb medycznych.

Liczba jednostek: 352

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 95 Zbiór fotografii dotyczących Szkoły Mechaniczno-Technicznej Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwalda w Warszawie (1919)

Opis: Album okolicznościowy z 1913 r. zawierający 50 fotografii przedstawiających profesorów i uczniów Szkoły Mechaniczno-Techniczne Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwalda w Warszawie.

Liczba jednostek: 50

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy

nr 96 „Telmar” Film International Sp. z o.o.[1987] (1988–1992)

Opis: Dokumentacja aktowa dotycząca działalności spółki „Telmar” Film International Sp. z o.o. zajmującej się produkcją filmową, jak również prowadzącej działalność wytwórczo-produkcyjną kaset video.

Liczba jednostek: 32

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 97 Kolekcja nagrań dźwiękowych Remigiusza Skrabelińskiego (1970–1989)

Opis: Na kolekcję składają się nagrania mszy św. za Ojczyznę odprawianych przez ks. Jerzego Popiełuszkę, audycje Radia „Solidarność” i BBC.

Liczba jednostek: 100

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 98 Archiwum Audiowizualne Wojciecha Maciejewskiego (1939–1998)

Opis:  Filmy z nagranymi wywiadami z pracownikami i współpracownikami Rozgłośni Polskiej „Radia Wolna Europa” m.in. Józefem Paczkiem, Tadeuszem Nowakowskim, Alfredem Schutzem. Także nagrania dźwiękowe z rozgłośni zachodnich obrazujące życie polityczne w Polsce w okresie II wojny światowej i w PRL-u.

Liczba jednostek: 135

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 99 Archiwum Audiowizualne Jeremiego Rosnowskiego (1945–1947)

Opis: Film pt. „Polskie warsztaty szkoleniowe JAR w Burgu 1945-1947” prezentujący pracę i wypoczynek Polaków oczekujących w Niemczech na powrót do kraju po zakończeniu II wojny światowej.

Liczba jednostek: 3

Środki ewidencji: inwentarz książkowy

nr 100 Archiwum audiowizualne Waldemara Malugi (1981, 1987–1989)

Opis: Fotografie i filmy autorstwa Waldemara Malugi. Fotografie dokumentują strajk studentów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego wiosną 1988 r. oraz obchody uroczystości 11 listopada przed katedrą i pod pomnikiem Żołnierza Radzieckiego w Lublinie w 1989 r.

Filmy dotyczą m.in. uroczystości wręczenia tytułu doktora honoris causa papieżowi Janowi Pawłowi II, wizyty papieża Jana Pawła II na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w czerwcu 1987 r. oraz dokumentują istotne dla historii polskiego kościoła i dziejów KUL wydarzenia lat 80.

Liczba jednostek: 71

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 101 Muzeum Pożarnictwa w Kotuniu – depozyt (1960–1990)

Opis: Filmy o tematyce pożarniczej.

Liczba jednostek: 106

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 102 Centralny Ośrodek Informacji Budownictwa – zbiór filmów (1961–1967)

Opis:  Filmy o tematyce budowlanej m.in. Kroniki Filmowe Budownictwa COIB z lat 60. XIX w.

Liczba jednostek: 234

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 103 Archiwum fotograficzne Jerzego Szeligi (1954–1987)

Opis: Negatywy z fotografiami Jerzego Szeligi, przedstawiającymi architekturę Warszawy w latach 1954 – 1987.

Liczba jednostek: 530

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 104 Archiwum fotograficzne Stanisława Gendzińskiego (1940–1947)

Opis: Pozytywy z fotografiami autorstwa Stanisława Gendzińskiego, wykonanymi głównie w Palestynie i Iraku. Zdjęcia dokumentują życie żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich.

Liczba jednostek: 37

Środki ewidencji: spis roboczy, spis zdawczo-odbiorczy

nr 105 Archiwum fotograficzne rodziny Grabowieckich (1930–1945)

Opis: Rodzinne fotografie przekazała w darze p. Elżbieta Szańkowska. Przedstawiają wydarzenia z życia nauczycieli Marii i Piotra Grabowieckich, m.in.: wycieczki do Puław i Kazimierza n/Wisłą z grupą uczestników kursów nauczycielskich, spływ kajakowy nauczycieli do Rumunii (ok. 1936 r., widoczny prezydent RP Ignacy Mościcki).

Liczba jednostek: 18

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

 

nr 106 Zbiór fotografii dotyczących Podoficerskiego Kasyna Garnizonowego w Warszawie (1930–1935)

Opis: Fotografie z archiwum rodzinnego zgromadzone przez prezesa Podoficerskiego Kasyna Garnizonowego w Warszawie – Franciszka Krysztofka, przekazała w darze p. Dorota Kubisz-Butyńska. Dokumentują wydarzenia związane z kasynem.

Liczba jednostek: 13

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 107 Archiwum fotograficzne Narcyza Witczaka-Witaczyńskiego (1914–1918, 1921–1939)

Opis: Narcyz Witczak-Witaczyński był fotografem i żołnierzem, służył w 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, Szwadronie Przybocznym Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza, 1. Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego i 1. Pułku Strzelców Konnych w Garwolinie. Zbiór fotografii jego autorstwa został przekazany do NAC w formie daru przez spadkobierców – p . Barbarę Witaczyńską i p. Krystynę Witczak.

Archiwum fotograficzne składa się z ponad 4 tys. negatywów szklanych w formatach 9×12 i 13×18 cm oraz niemieckiego albumu z czasów I wojny światowej, liczącego ok. 40 zdjęć. Negatywy stanowią niezwykle cenną dokumentację dziejów Garwolina i stacjonującego w nim 1. Pułku Strzelców Konnych. Fotografie umieszczone w albumie przedstawiają budownictwo ludowe i architekturę sakralną oraz sceny z życia ludności regionu.

Liczba jednostek: 4.389

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 108 Kolekcja fotografii Katarzyny Szurman (1908–1940)

Opis: Fotografie i pocztówki przedstawiające zabawki z początku XIX w.

Liczba jednostek: 25

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 109 Archiwum Elżbiety Czyżewskiej (1938–2010)

Opis: Elżbieta Czyżewska (1938–2010) – polska aktorka filmowa i teatralna, gwiazda polskiego kina lat 60. Studiowała w warszawskiej PWST. Od 1959 związana z Studenckim Teatrem Satyryków, od 1960 z Teatrem Dramatycznym w Warszawie. Żona reżysera Jerzego Skolimowskiego, potem (w latach 1965–1977) – Davida Halberstama, amerykańskiego dziennikarza i historyka, laureata Nagrody Pulitzera (1964). Zmuszona do opuszczenia Polski przez ówczesne władze, od 1968 r. mieszkała na stałe w Stanach Zjednoczonych. W 1974 zagrała w „Biesach” Dostojewskiego w reż. Andrzeja Wajdy. Na próbach pojawiała się Meryl Streep, która uważnie obserwowała Czyżewską. Podpatrzone gesty i wyuczony polski akcent pomogły Streep zbudować postać Zofii Zawistowskiej w „Wyborze Zofii” Alana Pakuli, za którą dostała Oscara. Po 1980 Elżbieta Czyżewska wracała do kraju, aby zagrać w polskich produkcjach. Występowała również w epizodycznych rolach amerykańskich produkcji. W Stanach Zjednoczonych związała się z off-Broadwayowską sceną. W 1990 została laureatką prestiżowej nagrody teatralnej OBIE za rolę w sztuce „Crowbar” (reż. Mak Wellman). Dwukrotnie, w latach 1963-64 otrzymała Srebrną Maskę w plebiscycie „Expressu Wieczornego” na najpopularniejszych aktorów telewizyjnych, a w 1965 – Złotą.

Kolekcja została przekazana do archiwum dzięki zaangażowaniu p. Felicity Ołdakowskiej Yost, która uratowała materiały przed wyrzuceniem (materiały znajdowały się w walizce wystawionej na śmietnik po śmierci Elżbiety Czyżewskiej przez właściciela domu, w którym mieszkała aktorka). Do zasobu NAC spuściznę przekazał 2 czerwca 2014 r. minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski.

Na materiały składa się ponad 500 zdjęć oraz 500 stron dokumentów. Pośród dokumentów znajdują się fotosy z polskich filmów z udziałem aktorki, od pierwszej poważnej roli filmowej w „Mężu swojej żony” z 1960 r. aż po fotografie rodzinne, między innym z mężem, amerykańskim dziennikarzem i historykiem, laureatem Nagrody Pulitzera Davidem Halberstamem.

W spuściźnie zachowały się plakaty, wycinki prasowe i robocze notatki do ról wykonywanych przez aktorkę. Wśród materiałów odnajdziemy również dokumenty urzędowe: nadanie amerykańskiego obywatelstwa w 1973 r., umowę na realizację filmu „Wszystko na sprzedaż” z 26 stycznia 1968 r. czy „pokwitowanie za przedmioty zdeponowane w wywozie”, wydane 13 kwietnia 1968 r. przez Urząd Celny Port Lotniczy w Warszawie na: obrazek, dzbanek, popielniczkę i puderniczkę.

Korespondencja, obejmująca lata 1963–1996 zawiera nieliczne, ale bardzo interesujące listy m.in. od Leopolda Tyrmanda, Daniela Passenta, Franka Langella, TupperaSaussy’ego, Beaty Tyszkiewicz, Krystyny Zachwatowicz i Andrzeja Wajdy.

Elżbieta Czyżewska (1938–2010) – polska aktorka filmowa i teatralna, gwiazda polskiego kina lat 60. Studiowała w warszawskiej PWST. Od 1959 związana z Studenckim Teatrem Satyryków, od 1960 z Teatrem Dramatycznym w Warszawie. Żona reżysera Jerzego Skolimowskiego, potem (w latach 1965–1977) – Davida Halberstama, amerykańskiego dziennikarza i historyka, laureata Nagrody Pulitzera (1964). Zmuszona do opuszczenia Polski przez ówczesne władze, od 1968 r. mieszkała na stałe w Stanach Zjednoczonych. W 1974 zagrała w „Biesach” Dostojewskiego w reż. Andrzeja Wajdy. Na próbach pojawiała się Meryl Streep, która uważnie obserwowała Czyżewską. Podpatrzone gesty i wyuczony polski akcent pomogły Streep zbudować postać Zofii Zawistowskiej w „Wyborze Zofii” Alana Pakuli, za którą dostała Oscara. Po 1980 Elżbieta Czyżewska wracała do kraju, aby zagrać w polskich produkcjach. Występowała również w epizodycznych rolach amerykańskich produkcji. W Stanach Zjednoczonych związała się z off-Broadwayowską sceną. W 1990 została laureatką prestiżowej nagrody teatralnej OBIE za rolę w sztuce „Crowbar” (reż. Mak Wellman). Dwukrotnie, w latach 1963-64 otrzymała Srebrną Maskę w plebiscycie „Expressu Wieczornego” na najpopularniejszych aktorów telewizyjnych, a w 1965 – Złotą.

Liczba jednostek: 593

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 110 Kolekcja fotografii Lucyny Robowskiej (1890-1939)

Opis: Zbiór składa się z fotografii przedstawiających Lucynę Robowską – znakomitą polską pianistkę, a także jej rodzinę i przyjaciół.

Liczba jednostek: 89

Środki ewidencji: inwentarz kartkowy roboczy

nr 111 Archiwum Janiny Bąkowskiej-Przeradzkiej (1923-1972)

Opis: Janina Bąkowska-Przeradzka (1906-1972) była polska aktorką teatralną. Zgromadzone w archiwum fotografie dokumentują jej role teatralne przedwojenne i powojenne, życie prywatne (portrety i zdjęcia sytuacyjne) i projekty scenograficzne.

Liczba jednostek: 126

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 112 Archiwum Mieczysława Stachiewicza (1905-2006)

Opis: Zespół tworzą nagrania dźwiękowe przekazane przez polskiego pilota zamieszkałego w Londynie, Mieczysława Stachiewicza. Są rejestracją jego wspomnień z dzieciństwa, burzliwej, wojennej młodości i spokojnej współczesności.

Liczba jednostek: 15

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 113 Archiwum fotograficzne Andrzeja Bogusza (1964-1966, 1970-1989, 1990-1991)

Opis: Andrzej M. Bogusz jest znakomitym polskim fotografem i operatorem filmowym. Podczas pobytu w latach 80. i 90. w Stanach Zjednoczonych współpracował z „Nowym Dziennikiem” („Polish Daily News”) Bolesława Wierzbiańskiego. Dokumentował życie Polonii Amerykańskiej w Nowym Jorku w tym: demonstracje pod polskim konsulatem, parady Pułaskiego, bale, wystawy, wernisaże, ludzi kultury m.in. Czesława Miłosza, Jana Nowaka Jeziorańskiego, Elżbietę Czyżewską,  Urszulę Dudziak, Michała Urbaniaka, Jacka Kaczmarskiego, Jana Kobuszewskiego, Franciszka Starowieyskiego (podczas wernisażu autorskiej wystawy w 1985 r.). Ponadto: wizytę papieża Jana Pawła II w Stanach Zjednoczonych w 1979 r., wizytę kardynała Józefa Glempa (1985 r.) i Lecha Wałęsy (1988 r.) w Sanktuarium w Doylestown, objęcie stanowiska konsula generalnego RP w Nowym Jorku przez Jerzego Sułkowskiego w 1990 r., wizytę premiera Tadeusza Mazowieckiego w Polskiej Unii Kredytowej (lata 1989-1991), ministra Andrzeja Olechowskiego podczas wizyt w Centrum Polsko-Słowiańskim (w latach 1992-1995).

23 fotografie z lat 1964-1966 dokumentują targowisko Turzyn w Szczecinie.

Na zespół składają się fotografie (negatywy na błonie, diapozytywy) oraz filmy (taśmy SVHS).

Liczba jednostek: 1.009

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 114 Archiwum fotograficzne Zbigniewa Delonga (1960-2009)

Opis: Diapozytywy wykonane przez Zbigniewa Delonga przedstawiają architekturę polskich wsi, miast i miasteczek. Znaczna część dotyczy architektury sakralnej.

Liczba jednostek: 2.142

Środki ewidencji: spis roboczy, spis zdawczo-odbiorczy

nr 115 Zbiór fotografii dotyczących działalności Polaków w miejscowości Asziche w Chinach (1909-1910)

Opis: 164 fotografie przedstawiające życie Polaków w Chinach. Większość z nich powstała podczas budowy cukrowni w Asziche.

Liczba jednostek: 164

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 116 Archiwum Józefa Romana Rybickiego (1901-1986)

Opis: Józef Roman Rybicki był żołnierzem i patriotą. Zbiór składa się z dokumentacji fotograficznej z lat 1916-1939 przedstawiającej m.in. Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz dokumentacji aktowej (kopie maszynopisów, wycinki prasowe, fotokopie dokumentów) związanej z przedwojennym państwem polskim.

Liczba jednostek: 66

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 117 Przedsiębiorstwo Usług Filmowych Polfilm (1972-1993)

Opis: Zespół składa się głównie z fotografii (negatywy, diapozytywy, dupnegatywy, odbitki pozytywowe) wytworzonych i zgromadzonych przez PUF Polfilm – kadry i werki z filmów polskich oraz materiały promocyjne do dystrybucji filmów zagranicznych. Niewielki procent stanowią nagrania dźwiękowe wykorzystywane podczas produkcji filmów.

Liczba jednostek: 207.181

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 118 Archiwum fotograficzne Leopolda Paszkowskiego (1922, 1931-1940)

Opis: Na zespół składają się głównie fotografie wykonane przez Leopolda Paszkowskiego podczas wizyty marszałka Józefa Piłsudskiego w Łucku. Ukazują m.in. przejazd marszałka ul. Jagiellońską, powitanie przez biskupa Ignacego Dubowskiego na pl. Katedralnym, poświęcenie sztandaru Wołyńskiego Związku Strzeleckiego na pl. Zamkowym oraz sztandaru 24 pułku piechoty na polu pod koszarami, wizytę marszałka na Cmentarzu Wojskowym, manifestacje pod bramą i kaplicą cmentarną oraz pojazd wojskowy na ul. Bolesława Chrobrego. Jedno zdjęcie ukazuje grupę pracowników Urzędu Ziemskiego w Łucku w latach 30. XX w., w tym Leopolda Paszkowskiego, który pracował tam najpierw na stanowisku starszego geometry, a od 1929 r. jako mierniczy przysięgły.

Fotografie na błonie w formacie 65×120 mm oraz jedna odbitka na papierze.

Liczba jednostek: 13

Środki ewidencji: protokół zdawczo-odbiorczy

nr 119 Archiwum fotograficzne rodziny Niezabitowskich (1920-1939)

Opis: 70 negatywów na szkle wykonanych w latach 20. i 30. XX w. przez nieznanego autora. Zdjęcia przedstawiają ziemian: portrety pojedynczych osób, portrety zbiorowe we wnętrzach i plenerze, konie, na wielu widać murowane dwory i ich otoczenie.

Liczba jednostek: 13

Środki ewidencji: protokół zdawczo-odbiorczy

nr 120 Archiwum fotograficzne Jana Schrama (1918-1945)

Opis: Kapitan Jan Schram był ochotnikiem III Brygady Legionów Polskich, uczestnikiem wojny polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej, dowódcą IV odcinka w bitwie o Lwów, żołnierzem 4. Pułku Lotniczego w Toruniu, a następnie 6. Pułku Lotniczego we Lwowie, dowódcą 62. Eskadry Lotniczej, komendantem 6. Pułku Lotniczego oraz 63. Eskadry Towarzyszącej, w czasie II wojny światowej – żołnierzem Armii Krajowej, po wojnie osadzony w więzieniu NKWD w Griazowcu, nękany przez Urząd Bezpieczeństwa po powrocie do Polski w 1947 r.

Fotografie (odbitki pozytywowe) pochodzące z lat 1918-1935 dokumentują życie zawodowe i prywatne Jana Schrama. Ponadto część z nich dotyczy lotnictwa II RP.

Oprócz fotografii w zespole znajduje się 7 rysunków satyrycznych o tematyce wojskowej.

Liczba jednostek: 297

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 121 Kolekcja Andrzeja Świdlickiego (1935-1993)

Opis: W kolekcji fotografii Andrzeja Świdlickiego znajdują się zdjęcia osób związanych z Rozgłośnią Polską „Radia Wolna Europa” m.in. przedstawiające karierę zawodową aktorów Adeli Iwanowskiej-Bożyńskiej i Adolfa Bożyńskiego oraz obrazy ilustrujące wydarzenia związane z działalnością rozgłośni w latach 1980-1990. Autorami fotografii są J.M. Goliszewski i E. Ciołek.

Liczba jednostek: 166

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 122 Agencja Prasowa „Interpress” – filmy (1974-1992)

Opis: W zespole znajduje się 249 tytułów filmowych wyprodukowanych przez Agencję Prasową „Interpress”.

Liczba jednostek: 249

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 123 Przedsiębiorstwo Państwowe „Polskie Nagrania” (1956-1962)

Opis: Przedsiębiorstwo Państwowe „Polskie Nagrania” działające w latach 1956-2015 było jedną z największych wytwórni fonograficznych w Polsce.

Zespół liczy obecnie 1700 taśm na których zarejestrowano ponad 3000 nagrań muzyki poważnej i rozrywkowej oraz 272 j.a. dokumentacji aktowej.

Liczba jednostek: 1.9721

Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 124 Państwowe Zakłady Foto-Przeźroczy P.Z.F.P  Warszawa – diapozytywy (1951-1959)

Opis: Głównym nurtem działalności Państwowych Zakładów Foto-Przeźroczy była produkcja przeźroczy czarno-białych i kolorowych, zestawów fotograficznych, fotokronik i fotowystawek wykorzystywanych przez różne instytucje na potrzeby szkoleń zawodowych oraz kulturalno oświatowych.

Zespół składa się z 8 rolek przeźroczy poświęconych prasie radzieckiej i wsi.

Liczba jednostek: 8

Środki ewidencji: spis roboczy

nr 125 Archiwum fotograficzne Andrzeja Urbańczyka (1957-1984)

Opis: W zespole znajdują się fotografie o tematyce marynistycznej wykonane przez znanego polskiego żeglarza i pisarza Andrzeja Urbańczyka.

Liczba jednostek: 1.646

Środki ewidencji: protokół zdawczo-odbiorczy

nr 126 Archiwum fotograficzne rodziny Zdzienickich (1900-1993)

Opis: Negatywy na szkle i na błonie przedstawiające obrazy z życia rodziny Zdzienickich. Większość stanowią fotografie sytuacyjne osób wykonane w plenerze, podczas wycieczek i spotkań rodzinnych.

Liczba jednostek: 3.056
Środki ewidencji: spis roboczy

nr 127 Archiwum fotograficzne Stanisława Łukasiewicza (1935-1939)

Opis: Fotografie o tematyce sportowej przedstawiające m.in. migawki z meczy rozgrywanych z udziałem drużyny „Czarni” Lwów, fotografie grupowe piłkarzy, drużynę hokejową oraz grupę piłkarzy podczas zwiedzania Wilna w 1935 r.

Liczba jednostek: 48
Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 128 Wołyńska Wystawa Rolnicza w Łucku (1928)

Opis: Album fotograficzny poświęcony Wołyńskiej Wystawie Rolniczej w Łucku w 1928 r. 127 fotografii przedstawiających m.in. teren wystawy, stoiska, wyroby oraz zwierzęta prezentowane na wystawie.

Liczba jednostek: 127
Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 129 Kolekcja Macieja Tłuchowskiego (1950)

Opis: 34 negatywy na błonie wykonane podczas Międzynarodowego Rajdu Techniczno-Doświadczalnego Samochodów Ciężarowych odbywającego się w dniach 5-12 września 1950 r.

Liczba jednostek: 34
Środki ewidencji: spis zdawczo-odbiorczy

nr 130 Archiwum fotograficzne Wojciecha Tuszko (1953-2002)

Opis: Wojciech Tuszko jest uznanym teoretykiem i znawcą fotografii, długoletnim współpracownikiem czasopisma „Fotografia”, członkiem honorowym Związku Polskich Artystów Fotografików oraz Fotoklubu Rzeczpospolitej Polskiej, autorem wielu książek i haseł encyklopedycznych poświęconym fotografii oraz jurorem konkursów. Przekazana spuścizna liczy ponad 60 tys. klatek negatywów wykonanych przez Pana Tuszkę, przedstawiających m.in. wydarzenia z najbliższego kręgu rodziny i przyjaciół autora, promocje doktorskie odbywające się na Politechnice Warszawskiej, wykłady i spotkania z naukowcami, wręczenie doktoratu honoris causa na Politechnice Warszawskiej profesorowi Wojciechowi Świętosławskiemu oraz zdjęcia o różnej tematyce przedstawiające otaczającą rzeczywistość.    
Liczba jednostek: 61.185                   

nr 131 Archiwum fotograficzne Henryka Poddębskiego (1920-1939)

Opis: Fotografie, w tym negatywy na błonie i na szkle oraz diapozytywy, a także autorskie odbitki pozytywowe, powstały przed 1939 r. Zdjęcia ukazują cały obszar II Rzeczpospolitej, a w szczególności architekturę miast i wsi, rolnictwo, ludzi, krajobrazy. Autorem fotografii jest jeden z najznamienitszych przedwojenny polskich fotografów Henryk Poddębski, pejzażysta, członek Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, bliski współpracownik Mieczysława Orłowicza. Spuścizna powstała w wyniku przemyślanej koncepcji, mającej na celu ukazanie obrazu Polski. Charakteryzuje się wysokim poziomem artystycznym i technicznym wykonania zarówno negatywów, jak i odbitek pozytywowych.
Liczba jednostek: 22.710       

nr 132 Archiwum fotograficzne Czesława Nikiela (1939)

Opis: 25 fotografii wykonanych 6 sierpnia 1939 r. podczas obchodów 25. rocznicy wymarszu z Krakowa I Kompanii Kadrowej.
Liczba jednostek: 25       

nr 133 Archiwum fotograficzne rodziny Tyszków (1909, 1947-1965)

Opis: Fotografie ukazujące architekturę miejscowości z początku XX w., oraz późniejsze przedstawiające głównie budowle hydrotechniczne, żeglugę rzeczną oraz osoby związane z gospodarką wodną Polski.
Liczba jednostek: 223