Obiekt Karoliny Breguły

Obiekt Karoliny Breguły

CO: Obiekt artystyczny

GDZIE: wzniesienie „Olimp”, Kamionkowskie Błonia Elekcyjne od ul. Kinowej

KIEDY: od 15 sierpnia 2020 (sobota). Inauguracja o godz. 14.

Współpraca: dr Anna Nowakowska-Wierzchoś, Instytut Historii PAN

Partnerzy realizacji: Urząd Dzielnicy Praga Południe m. st. Warszawy, Muzeum Warszawskiej Pragi

obiekt

Karolina Breguła, przeglądając zbiory NAC i kolejne fotografie z czasów wojny polsko-bolszewickiej, zwróciła uwagę, jak niewiele kadrów ukazuje wysiłek zwykłych obywateli w tym historycznym momencie. W archiwalnej dokumentacji szczególnie uderzyła ją praktyczna nieobecność kobiet. W zasobie NAC ściśle powiązanych z nimi kadrów z wojny polsko-bolszewickiej zachowało się niewiele – kilka mignięć kobiecych twarzy świętujących zwycięstwa polskich oddziałów w filmowym dokumencie z epoki, sanitariuszka pochylająca głowę nad rannym, jedna fotografia z oddziałem ochotniczek w czasie musztry. I postać Polonii zrywającej kajdany, która pojawia się w inscenizowanym wstępie do dokumentalnego filmu „Polonia Restituta 1918-1920” z 1928 roku, bazującego na oryginalnych kronikach wojennych.

Artystka postanowiła przypomnieć to, co archiwalia NAC ilustrują jedynie wycinkowo, czyli udział kobiet w wojnie polsko-bolszewickiej i Bitwie Warszawskiej. Materiałem były dla niej plansze tekstowe opisujące kolejne sceny we wspomnianym niemym filmie „Polonia Restituta 1918-1920”. Posłużyły one do stworzenia   tekstu inskrypcji, wyrytej na kamiennej pamiątkowej tablicy. Jego słowa ułożone są w takim porządku, w jakim występują w filmie – artystka nie dodawała nic od siebie, wycinała jedynie kolejne fragmenty fraz.

Dla wzmocnienia symbolicznego wydźwięku projektu do współpracy przy jego kluczowych etapach Karolina Breguła zaprosiła inne kobiety. Wsparciem merytorycznym służyła dr Anna Nowakowska-Wierzchoś z Instytutu Historii PAN, która zwróciła uwagę na historię Ochotniczej Legii Kobiet w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Przy jej pomocy wytypowana została również lokalizacja obiektu na Kamionkowskich Błoniach Elekcyjnych, na których w czasie Bitwy Warszawskiej oddział legionistek obsadzał kilkusetmetrowy odcinek obronny. Także wykucie tablicy zostało powierzone kobiecie – Pani Wiesławie Niemyńskiej, jednej z nielicznych kobiet prowadzących zawodową działalność w branży kamieniarskiej.

Całość procesu została udokumentowana w filmowej formie, ukazującej udział poszczególnych kobiet w powstaniu pamiątkowego obiektu.

KAROLINA BREGUŁA (ur. 1979). Artystka wizualna, absolwentka PWSTviT w Łodzi. Tworzy filmy, fotografie, instalacje i zdarzenia performatywne. Jej prace pokazywane były między innymi w Muzeum Narodowym w Warszawie, w Jewish Museum w Nowym Jorku i w MOCA Taipei oraz na międzynarodowych imprezach jak Biennale Sztuki w Wenecji czy Biennale w Singapurze. Jest laureatką drugiej nagrody w konkursie Spojrzenia 2013, trzeciej nagrody Samsung Art Master 2007 oraz Złotego Pazura Festiwalu Filmowego w Gdyni. Jej prace znajdują się m.in. w kolekcjach Tokyo Photographic Art Museum, Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, Muzeum Współczesnego Wrocław i Fundacji Sztuki Polskiej ING. Jest wykładowczynią Akademii Sztuki w Szczecinie, współpracuje z lokalem_30. Mieszka w Warszawie. Więcej o artystce: www.karolinabregula.com

 ***

Film „Polonia Restituta 1918-1920”  został zrekonstruowany cyfrowo w ramach wspólnego projektu Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego i NAC. Od 2018 roku znajduje się na Polskiej Liście Krajowej Programu UNESCO Pamięć Świata.

Film można obejrzeć online na portalu Ninateka.pl, prowadzonym przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny.

Film „Polonia Restituta 1918-1920”poddano restauracji cyfrowej w ramach projektu:

Konserwacja i digitalizacja przedwojennych filmów fabularnych w Filmotece Narodowej w Warszawie, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach XI Priorytetu „Kultura i dziedzictwo kulturowe”  Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

nowelogotypy_nitro1 (002)