Zintegrowany System Informacji Archiwalnej ZoSIA

Decyzję o budowie Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej ZoSIA podjął w 2007 roku dr Sławomir Radoń, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych. Projekt ten jest realizowany od 2008 roku przez Narodowe Archiwum Cyfrowe, dzięki środkom finansowym Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. W 2008 roku rozbudowę systemu wspierał Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W listopadzie 2009 roku testowa wersja systemu została udostępniona na stronie internetowej www.szukajwarchiwach.pl.
 

• Czym jest Zintegrowany System Informacji Archiwalnej ZoSIA?
  

Jest to kompleksowe rozwiązanie dla wszystkich polskich archiwów i instytucji posiadających zbiory archiwalne. Pozwoli ono opracowywać informacje o zbiorach znajdujących się w archiwach na terenie całego kraju oraz udostępniać je w Internecie. W ten sposób powstanie ogólnodostępny system informacji o polskich zbiorach archiwalnych.

• Dlaczego konieczne jest stworzenie Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej?

Zbiory Archiwów Państwowych liczą ponad 253 km bieżące materiałów archiwalnych.  W 2008 roku w systemach informatycznych znajdziemy informacje o ponad 2,5 milionach jednostek archiwalnych z ogólnej liczby ponad 34 milionów. Zarządzanie tak ogromną ilością danych wymaga zastosowania odpowiedniego narzędzia informatycznego, które pozwoli wprowadzać informacje o archiwaliach i publicznie je udostępniać.

• Użytkownicy Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej

     Archiwa Państwowe. ZoSIA będzie jedynym system informacji archiwalnej stosowanym przez Archiwa Państwowe.
     Instytucje publiczne i organizacje społeczne. Narodowe Archiwum Cyfrowe planuje udostępnienie systemu innym archiwom, muzeom, bibliotekom, organizacjom społecznym oraz instytucjom, które gromadzą zbiory archiwalne.
     Archiwiści. System będzie ułatwiał oraz optymalizował opracowanie zasobu archiwalnego.
     Użytkownicy archiwów. Dzięki powszechnie dostępnej wyszukiwarce system będzie udostępniał dane on-line.

• Założenia

      Open Source. Zintegrowany System Informacji Archiwalnej ZoSIA jest pierwszym systemem  informatycznym, tworzonym przez administrację rządową w Polsce, który jest w całości oparty na tzw. „otwartym oprogramowaniu”.
      Otwarte Standardy. System ZoSIA w całości bazuje na otwartych standardach (ISAD(G), EAD).       
        Niezależność od  platformy informatycznej Korzystanie z ZoSIA jest zupełnie niezależne od posiadanego systemu operacyjnego.
      Przyjazny dla użytkownika. Korzystanie z systemu nie wymaga posiadania wiedzy informatycznej, ani doświadczenia archiwalnego. Praca w systemie i wyszukiwanie będą możliwe dzięki intuicyjnemu interfaceowi użytkownika.
      Tani w obsłudze. Użytkowanie ZoSIA nie wymaga rozbudowanej infrastruktury informatycznej. Jednym wymogiem będzie posiadanie podłączonego do Internetu komputera oraz jednej z popularnych przeglądarek internetowych Firefox lub Internet Explorer. Pozostałą obsługę techniczną będzie realizował NAC.

• Dotychczasowe prace nad budową ZoSIA

      - Czerwiec 2007 - zostają opracowane założenia do prototypu Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej (ZoSIA)
      - Czerwiec 2008 - po całorocznych pracach archiwistycznych oraz programistycznych, rozpoczynają się pierwsze testowe wdrożenia Zintegrowanego Systemu Informacji Archiwalnej ZoSIA. Jako pierwsze, do nowego systemu migrują dane Archiwum Państwowego w Lublinie (wraz z oddziałami w Kraśniku, Chełmie oraz Radzyniu Podlaskim) oraz z Archiwum Państwowego w Poznaniu.
      - Listopad 2008 - odbyła się konferencja "Zintegrowany System Informacji Archiwalnej ZoSIA. Nowoczesne zarządzanie informacją o zasobie archiwalnym, gdzie system zostaje zaprezentowany szerokiej grupie odbiorów". W tym czasie kończy się pierwszy etap migracji i w systemie znajduje się ponad 1 milion rekordów.

• Prace nad ZoSIA w 2009 roku

Obecnie do systemu wprowadzane są poprawki zgłaszone przez użytkowników. ZoSIA rozbudowywana jest również o nowe funkcje i  moduły. 13 listopada 2009 roku testowa wersja systemu została udostępniona na stronie internetowej www.szukajwarchiwach.pl.

• Kontakt w sprawie ZoSIA

Instytucje publiczne i organizacje społeczne zainteresowane korzystaniem z systemu proszone są o kontakt:zosia@nac.gov.pl.

Zobacz koniecznie: www.szukajwarchiwach.pl >>

Pytania, wątpliwości? Zajrzyj na Internetowe Forum Archiwalne >>

Pobierz: 
Podstawowe informacje o ZoSIA>>
 

System Digitalizacji Archiwalnej SeDAn

• Narodowe Archiwum Cyfrowe buduje „System Digitalizacji Archiwalnej SeDAn”, który będzie całościowo zarządzał procesem digitalizacji archiwaliów od momentu selekcji materiału i skanowania, po składowanie na macierzach dyskowych i udostępnianie kopii cyfrowych użytkownikom w Internecie.
   
• „SeDAn” będzie współpracował z „Zintegrowanym System Informacji Archiwanej ZoSIA”, a jego budowa będzie oparta o rozwiązania Open Source i "otwarte standardy". Podobnie jak Zosia, SeDAn będzie tani w eksploatacji oraz przyjazny dla użytkownika.

Zobacz również:
Masowa digitalizacja w archiwach państwowych>>

Archiwum Dokumentów Elektronicznych

• Administracja publiczna coraz częściej zastępuje tradycyjne „papierowe” dokumenty, "dokumentami elektronicznymi". One również podlegają ustawowemu obowiązkowi archiwizacji: muszą zostać w uporządkowanej formie przekazane archiwom państwowym, które będą je przechowywać i udostępniać obywatelom.
   
•    Zadanie archiwizacji dokumentów elektronicznych zostało powierzone Narodowemu Archiwum Cyfrowemu. W związku z tym Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych przekazała NAC zadanie administrowania prototypu systemu Archiwum Dokumentów Elektronicznych.
   
•    Archiwum Dokumentów Elektronicznych można testować na stronie http://ade.ap.gov.pl/. Po zakończeniu etapu testów, prototyp systemu zostanie udostępniony na stronie NAC.

Archiwum Internetu

Archiwum Internetu to zaadaptowane przez Narodowe Archiwum Cyfrowe narzędzie open source, umożliwiające archiwizowanie stron www.

• Dlaczego warto archiwizować strony internetowe?

E-społeczeństwo
Wszystkie aspekty ludzkiej aktywności znajdują swoje odbicie w Internecie, który staje się najważniejszą platformą komunikacyjną współczesnego społeczeństwa. Co ważne, również instytucje państwowe coraz częściej wykorzystują sieć internetową do realizacji swoich zadań. Istnieją strony internetowe administrowane przez państwo, które poświęcone są m.in. naborowi do służby cywilnej , zamówieniom publicznym lub realizują e-usługi.
Stracone informacje
Strony www są nieustannie modyfikowane, a treści uznane za nieaktualne są usuwane, często bezpowrotnie. Oznacza to, że dostęp do informacji, które mogą mieć znaczenie dla historii Polski, jest utrudniony lub nawet niemożliwy. Archiwa, jako instytucje powołane do gromadzenia informacji o społeczeństwie, muszą odpowiedzieć na zmiany, jakie następują w procesie rozpowszechniania informacji. Warto dodać, że w czasie 19 lat istnienia polskiego Internetu, jego zasoby nie były archiwizowane przez żadną instytucję państwową.

• Archiwizacja stron internetowych jako zadanie NAC

Narodowe Archiwum Cyfrowe, zostało powołane m.in. w celu archiwizacji materiałów cyfrowych, także tych zamieszczonych w sieci Internet.

•  Jakie strony archiwizuje NAC?

Jako pierwsze zostały zarchiwizowane strony:
- najwyższych władz Polski:
- Prezydenta RP
- Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
- Sejmu RP
- Senatu RP
- Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
- Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych
- polskiej sieci archiwalnej:
- archiwów centralnych (w tym Archiwum Dokumentacji Mechanicznej przekształconego w 2008 roku w NAC)
- 31 archiwów państwowych.
- Muzeum Narodowego w Krakowie

• Dalsze archiwizacje

Narodowe Archiwum Cyfrowe ma zamiar rozszerzyć listę stron internetowych, które będą archiwizowane. Będzie ona obejmować instytucje państwowe, których adresy są lub powinny być zarejestrowane na domenie gov.pl.
Istnieje również możliwość włączenia do Archiwum Internetu instytucji, które są zainteresowane archiwizacją swojej strony internetowej.
NAC planuje archiwizować strony nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Niestety obecne środki finansowe NAC nie pozwalają na zwiększenie zakresu i częstotliwości archiwizacji Internetu.

• Pierwsza archiwizacja, pierwsza publikacja

Narodowe Archiwum Cyfrowe dokonało pierwszej archiwizacji 1 kwietnia 2009 roku. Jako pierwsza testowo została zapisana strona Archiwum Akt Nowych.
Archiwum Internetu zostało udostępnione użytkownikom do testów po raz pierwszy 26 marca 2010 roku.

• Archiwum Internetu jako narzędzie open source

NAC, zgodnie ze swoją polityką korzystania z open source, skorzystał z systemu  Wayback, udostępnianego przez Internet Archive. 

•  System w budowie

Wdrożenie systemu Archiwum Internetu ma charakter testowy. Wciąż prowadzone są prace programistyczne, które mają dostosować system do potrzeb NAC.

•  Opinie

Wszelkie informacje na temat działania Archiwum Internetu będą cenną informacją dla programistów pracujących nad dalszym rozwojem systemu. Prosimy o ich przesyłanie na adres: archiwum.internetu@nac.gov.pl

Zapraszamy do korzystania z Archiwum Internetu